Dolina Bystrzycy jest wciąż mało znanym zakątkiem kraju, który zachwyca pięknymi kraojobrazami i największym skupiskiem zamków i pałaców w kraju. Ilość obiektów i ich klasa stawia tę okolicę na równi z analogiczną Doliną Królów w okolicy Jeleniej Góry. Niestety większość obiektów jest w ruinie co sprawia że nie jest to tak atrakcyjny cel wycieczek jak Kotlina Jeleniogórska, jednak tak samo godny odwiedzenia. Trasę można bez problemu pokonać na rowerze lub pieszo, jak i samochodem. Przebiega w większości po bocznych, wiejskich drogach na których panuje znikomy ruch, a wokół zachwycają piękne krajobrazy z Górą Śleżą w tle.
Trasę rozpoczynamy na Rynku w Świdnicy, który jest jednym z najpiękniejszych tego typu placów w kraju. Otoczony zabytkowymi kamienicami, z których każda posiada charakterystyczny dla swojej epoki detal, gotyckie i renesansowe portale, nawet fasady sklepów są zabytkami z XIX, lub początku wieku. Środek rynku zajmuje Ratusz z teatrem miejskim. Kiedyś zdobiła go wysoka wieża, która niestety zawaliła się podczas "remontu" w 1967r. W chwili obecnej zapadła decyzja o jej odbudowie. Obecnie wnętrza ratuszowe zajmuje Muzeum Dawnego Kupiectwa Śląskiego . Cztery narożniki rynku zdobią fontanny oraz kolumna wotywna iKolumna Świętej Trójcy, a nocą jest pieknie iluminowany.
Nastepnie udajemy się w kietunku Katedry pw. św. Stanisława i Wacławaktórej budowę rozpoczęto w 1330 roku jest jednym z najokazalszych kościołów w kraju. Prezbiterium ukończono w 1335 roku, a nawy boczne w 1385 roku. Kościół spłonął w 1532 roku, został jednak szybko odbudowany. Całość ukończono w 1565 roku. Wieża zbudowana została w latach 1400-1570 jest piątą co do wielkości w Polsce (103m). Gotyckie wnętrze z barokowym wystrojem i ołtarzem w kształcie baldachimu jest jednym z najbogatszych na Śląsku. Obok katedry stoi barokowy budynek w którym mieściło się Dawne kolegium jezuickie z lat 1690-91, a obecnie jest siedzibą biskupów diecezji świdnickiej.
będące pięknymi przykładami mieszczańskiej architektury miasta. Kościół Pokoju pw. św. Trójcy jest najcenniejszym zabytkiem w mieście. Powstał po wojnie trzydziestoletniej gdy cesarz Austriacki zgodził się na budowę trzech świątyń ewangelickich na Śląsku (do dzisiaj przetrwały dwie). Warunkiem do ich budowy była lokalizacja za murami miejskimi, brak wieży i budowa z nietrwałych materiałów. W latach 1656-57 powstała największa drewniana świątynia w Europie. Posiada jedyny w swoim rodzaju, bogaty, barokowy wystrój wnętrza zachowany bez zmian do dzisiejszych czasów. Obok kościoła znajduje się dzwonnica z 1708 roku, szkoła ewangelicka, pastorówka, budynek bramny i zdewastowany cmentarz. Całość, razem z Kościołem Pokoju w Jaworze, w 2002 roku została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Pieczołowicie wyremontowany kościół przyciąga rzesze turystów i dostępny jest do zwiedzania z przewodnikiem.
W całym mieście jest jeszcze bardzo dużo atrakcji godnych uwagi, jednak po zwiedzeniu tych najciekawszych kierujemy się w kierunku osiedla Zawiszów aż do wsi Sulisławice gdzie można zobaczyć ruiny Pałacu w Sulisławicach, który powstał w 1778 roku, przebudowany w 1900 roku. Pierwotnie otoczony fosą, którą przekształcono w staw. Po II wojnie światowej w folwarku ulokowano PGR, a sam pałac opuszczony popadł w ruinę.
Zaraz po opuszczeniu Sulisławic, za górką pojawiają się wieże kolejnej rezydencji - Pałacu w Wiśniowej , który powstał w latach 1870-84 w wyniku rozbudowy renesansowego dworu. Eklektyczny pałac rozbudowano w 1899 roku i w niezmienionej formie przetrwał do dzisiaj. Był siedzibą rodu von Zedlitz und Leipe do 1945 roku, później ulokowano w nim pomieszczenia PGR. Dzisiaj część budynku zajmują prywatne mieszkania, reszta stoi nieużytkowana. Zachowały się elementy wystroju wnętrz. Niedostępny do zwiedzania czeka na prywatnego właściciela i remont. Budowla rodem z Disneylandu stanowi ciekawy kontrast z siermiężnym życiem a'la PGR toczącym się wokół.
Po opuszczeniu Wiśniowej udajemy się leśną drogą w kierunku Bagieńca, gdzie ten sam ród posiadał kolejną swoją siedzibę - Pałac w Bagieńcubędący w rzeczywistości małym zameczkiem rycerskim. W latach, 1543-1633 wieś Bagieniec należała do rodu von Rohnau, który na wyspie wzniósł wieżę rycerską. W latach 1633-1754 wieś razem z zamkiem przechodzi na własność rodziny von Luck, a od nich przejmuje ją rodzina von Zedlitz, która przebudowuje zameczek na barokowy pałac. W 1762 roku przebywał w nim generał B. von Tauentzein i poeta G.E. Lessig. Malowniczo położony pałac, razem z otaczającym go parkiem już wtedy cieszył się zainteresowaniem. W 1790 odwiedził go J.W. Goethe, który odbył spacer do pobliskiej Wierzbnej. Na początku XX wieku pałac został przebudowany w stylu neorenesansowym.. Do 1945 roku mieszkał w nim i tworzył rzeźbiarz niemiecki Reinhold Kraft. Po II wojnie światowej w pobliskim folwarku ulokował się PGR, a pałac stał opuszczony i niszczał aż do 1997 roku, kiedy podjęto prace zabezpieczające. Remont, który miał mu przywrócić dawną świetność utknął w miejscu i od wielu lat nic się nie z pałacem nie dzieje. Budynek stojący na wyspie jest niedostępny do zwiedzania, ale bez przeszkód można spacerować wokół stawu, po zamkowym parku. Poniżej pałacu znajduje się mniejszy staw, a nad nim popularne w sezonie letnim łowisko.
Drogą koło małego kamieniołomu udajemy się do Wierzbnej. Po drodze mijamy najstarszą na Śląsku Wieżę ciśnień . Wzniesiona w 1697 roku, zaopatrywała w wodę pobliski klasztor. Obecnie nie posiada zbiornika na wodę i nie jest udostępniona do zwiedzania.
Kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP został wzniesiony w 1230 roku, przebudowany w XV wieku. W latach 1729-30 w miejscu klasztoru Cystersów wybudowano nowy kościół barokowy, a obecny romański zaczął pełnić funkcję kaplicy. Podczas remontu w 1962 roku odsłonięto polichromie i przywrócono mu romański wystrój. Wystrój barokowej części pochodzi częściowo z klasztoru w Krzeszowie. Całość sprawia dosyć dziwne wrażenie pomieszania stylów. Stojący obok
zespół pałacowy składa się z pałacu opata i tzw. Długiego Domu, który mieścił w sobie pomieszczenia dla zakonników i browar. Powstał w latach 1729-30, przebudowany w 1893 roku, został zniszczony po 1945 roku i pozostaje w ruinie. Obok niego stoi pałac opacki w miejscu wcześniejszej wieży mieszkalnej. Powstał w roku 1684 na polecenie opata B. Rosy, przebudowany w 1893 roku. Po 1495 roku popadał w coraz większą ruinę, obecnie remontowany przez prywatnego właściciela. Cały kompleks bardzo malowniczo położony na wzgórzu można zwiedzać jedynie z zewnątrz.
Na placu przed kościołem stoi najstarsza na Śląsku figura św. Jana Nepomucena z 1701 roku.
a w pałacowym parku największe zgrupowanie krzyży pokutnych na Śląsku.
Po zwiedzeniu wszystkich atrakcji w Wierzbnej, w sąsiedniej wsi oglądamyruiny zamku w Pankowie stojące na wysepce otoczonej wodą. W XIV wieku istniał w miejscu dzisiejszej budowli zamek. Kolejny właściciel Jorge von Schellendorf przebudowuje go w XV wieku. Zniszczony podczas wojny trzydziestoletniej zostaje odbudowany w 1699 roku, przez Christopha von Zedlitza na okazałą rezydencję. Zamek został spalony w 1945 roku i od tego czasu pozostaje w ruinie. Otoczony fosą, jedyne dojście do niego istnieje przez kamienny most z XV wieku. Przed zamkiem kamienna kapliczka z 1494 roku. Ruiny można swobodnie zwiedzać, ale należy zachować uwagę ze względu na stopień zniszczenia.
Kolejnym obiektem na trasie jestPałac w Śmiałowicach, który powstał w miejscu renesansowego dworu z XVI wieku. Przebudowany w 1680 roku na pałac i gruntownie przebudowany w 1822 roku i pod koniec XIX wieku. Obecnie użytkowany przez RSP na biura i mieszkania. Za pałacem park krajobrazowy. Niedostępny do zwiedzania, bez przeszkód można go zobaczyć z zewnątrz
W kolejnej wsi znajduje się prawdziwa perła śląskiego baroku - Pałac w Kraskowie. Pierwsze wzmianki o istniejącym zamku pochodzą z XIII wieku. Został on zniszczony podczas wojny trzydziestoletniej, odbudowany spłonął w XVIII wieku. Należał do rodu von Zedlitz. W jego miejscu w 1746 roku zbudowano okazały barokowy pałac według projektu Erlacha von Fishera. Otoczony pięknym parkiem, niezmieniony w swojej formie przetrwał do dzisiaj. Po II wojnie światowej wnętrza zostały rozszabrowane, a do 1950 roku stacjonowali w nim żołnierze Armii Czerwonej, później zaadaptowano pałac na ośrodek kolonijny, ostatecznie został opuszczony i popadł w całkowitą ruinę. W 1993 roku został kupiony przez austriacką firmę Gamko, odbudowany i zamieniony na luksusowy hotel. W 1998 roku powstała Fundacja Pałac Krasków mająca na celu promocję Dolnego Śląska. W tym samym roku Minister Kultury i Sztuki wręczył nagrodę dla najlepszego użytkownik obiektu zabytkowego. Pałac można zwiedzać jedynie z zewnątrz.
Z Kraskowa udajemy się w kierunku Domanic a po drodze mijamy Pałac w Siedlimowicach. Pałac wzniesiono w latach 1873-75 dla znanego wrocławskiego wydawcy i rajcy Heinricha Korna. Po 1945 roku, przy czynnym udziale mieszkańców zamienił się w ruinę i w takim stanie pozostaje do dzisiaj. Zachowała się wieża i resztki ścian. Podobny los spotyka obecnie zabudowania gospodarcze stojące w pobliżu.
Zamek w Domanicach widać już z daleka. Pierwsze wzmianki o zamku pochodzą z XIII wieku jako własności comesa Dobeschiusa de Domancz. Jego obecny wygląd to wynik przebudowy średniowiecznego założenia na reprezentacyjną rezydencję w 1600 roku. Wielokrotnie jeszcze przebudowywany w XVII, XVIII i XIX wieku przetrwał do 1945 w niezmienionej formie. Po wojnie został rozszabrowany, a następnie ulokowano w nim pomieszczenia PGR. Po likwidacji został przejęty przez ZASP w celu adaptacji na dom aktora-weterana. Podjęto prace remontowe, a następnie zamek został opuszczony i w takim stanie pozostaje do dzisiaj. Budynek w kształcie litery L z okazałą wieżą zachował wiele elementów wystroju wnętrz takich jak stropy, ściany zdobione dekoracją sztukatorską, kominki i piece z XIX wieku. Stoi na wysokiej skarpie oddzielonej suchą fosą od okazałych budynków gospodarczych, wokół krajobrazowy park.
Domanice są wsią pięknie położoną nad jeziorem, w letnie miesiące okupowaną przez letników.
Wzdłuż brzegów jeziora udajemy się w kierunku Mietkowa. Po drodze mijamy zrujnowany pałac w Maniowie Małym, zbaczając z trasy można również zobaczyć dwór w Maniowie Wielkim, który po ostatniej wojnie spotkał podobny los.
Pałac w Mietkowieniestety również jest smutną ruiną położoną blisko brzegów zbiornika na skraju wsi. W XVI wieku zbudowano murowaną wieżę obronną, przebudowana na dwór w XVIII wieku. W 1855 roku w jego miejscu powstał neogotycki pałac zniszczony w 1945 roku. Zachowały się relikty dawnej wieży mieszkalnej
Trzymając się brzegów jeziora idziemy w kierunku widocznej wieży kościelnej w pobliżu której można zobaczyć Dwór w Borzygniewie , który powstał w 1613 roku, przebudowany w XVIII i w XIX wieku. Zniszczony w 1945 roku, jest obecnie bardzo malowniczą ruiną. Z dawnego wystroju zachował się jedynie portal.
Turysta pieszy w tej miejscowości może zakończyć zwiedzanie, a posiadający środek lokomocji udają się do ostatniej atrakcji na trasie - Pałacu Blücherów w Krobielowicach.
Pałac powstał jako renesansowy w latach 1596-1613 i przebudowany w latach 1702-04 i w XIX wieku. W uznaniu zasług otrzymał go po wojnach napoleońskich marszałek von Blucher. Po II wojnie światowej zdewastowany i doprowadzony do ruiny. W latach dziewięćdziesiątych został wyremontowany przez prywatnego właściciela, a w pał1cowym parku urządzono pole golfowe. W pobliżu ciekawe Mauzoleum Blüchera z XIX wieku, zdewastowane po 1945 roku.
Z pałacu można bez problemów dostać się do pobliskich Gniechowic, gdzie przebiega droga krajowa Wałbrzych - Wrocław i w zależności od potrzeb udajemy się do miejsc zamieszkania.
Powyższa trasa pomimo bogactwa pokazanych zabytków nie wyczerpuje w zupełności tematu, a dociekliwy turysta odnajdzie kolejne dwory i pałace w okolicy takie jak pałace w: Kamionnej, Czerńczycach, Gniechowicach czy Szczepanowie. Następnego dnia można się wybrać w kierunku Strzegomia, gdzie spotkamy podobną ilość ciekawych obiektów na trasie. Sprawia to że opisana okolica jest jednym z największych skupisk zamków, pałaców w Polsce, a także na świecie.
relacje i trasy
Dolina Zamków i Pałaców nad Bystrzycą
pokaż profil
wyślij wiadomość
pokaż obiekty
