| Zdjęcie 1 z 5
| 
|
|
Drzwi Gnieźnieńskie
Współrzędne GPS: 17.59321 E, 52.53723 N
62-200, Miejscowość: Gniezno
Państwo: Polska
ul. Kolegiaty 2
Drzwi Gnieźnieńskie to jeden z najważniejszych zabytków sztuki romańskiej w Europie. Odlane w brązie, zostały prawdopodobnie wykonane w Polsce w ostatniej ćwierci XII w. Ich fundatorem i autorem programu ikonograficznego był przypuszczalnie abp Jan z Brzeźnicy lub jego następca Zdzisław, zwany Zdziszkiem. Zgodnie z inskrypcjami, które w XIX w. odczytał kan. Ignacy Polkowski, umieszczonymi na drzwiach głównych, wykonawcą drzwi był pochodzący z Francji albo z Włoch mistrz Piotr. Skrzydła drzwi są różnej wielkości (lewe wys. 328 x szer. 84 cm i prawe 323 x 83 cm). Odlane są z brązu metodą wosku traconego (lewe, bardziej wypukłe w całości, a prawe w 24 częściach i zlutowane).
Na obu skrzydłach wmontowano kołatki w kształcie lwich głów z pierścieniami. W niektórych miejscach widoczne są pęknięcia spowodowane upadkami czy uderzeniami, oraz spawania i nadlewy powstałe podczas napraw. Ślady po kołkach wskazują na to, że metalowe drzwi były pierwotnie przymocowane do drzwi drewnianych. Badania przeprowadzone w latach pięćdziesiątych pozwalają przypuszczać, że drzwi wykonano na miejscu za czasów Mieszka Starego około 1175 r.
Drzwi podzielone są na 18 prostokątnych kwater (po 9 na każdym skrzydle), które ukazują płaskorzeźbione sceny z życia św. Wojciecha Kwatery zestawiono w ten sposób, że oglądamy najpierw lewą stronę od dołu ku górze. Strona lewa przedstawia żywot św. Wojciecha do chwili przybycia na ziemie polskie, a następnie prawą stronę, ale od góry do dołu, gdzie jest wyobrażona działalność misyjna Świętego. Narracja rozpoczyna się u dołu lewego skrzydła i kończy na dole prawego. Scena pierwsza osnuta jest wokół narodzin św. Wojciecha, druga przedstawia ofiarowanie chorego Wojciecha w Kościele w Libicach, trzecia prezentuje oddanie Wojciecha na naukę do szkoły katedralnej w Magdeburgu, czwarta pokazuje Świętego zatopionego w samotnej modlitwie, piąta to wyniesienie Wojciecha na tron biskupi, szósta odnosi się do egzorcyzmów Świętego nad opętanym, siódma przedstawia objawienie się Chrystusa Świętemu podczas snu, a w związku z tym upomnienie przez Wojciecha czeskiego księcia Bolesława II Pobożnego, aby nie oddawać chrześcijan w niewolę za długi, dziewiąta to cud z dzbankiem podczas jego pobytu na Awentynie. Prawe skrzydło drzwi w całości poświęcone jest polskiemu epizodowi życia Świętego i zawiera następujące sceny: dziesiąta – przybycie Wojciecha do kraju Prusów, jedenasta – chrzest Prusów, dwunasta – kazanie, trzynasta – ostatnią Mszę, czternasta – męczeństwo, piętnasta – wystawienie zwłok, szesnasta – wykupienie zwłok przez króla Bolesława Chrobrego, siedemnasta – przeniesienie relikwii świętego z Prus do Gniezna, osiemnasta pokazuje złożenie do grobu ciała Świętego.
Sceny można odczytywać także w linii poziomej. W ten sposób np. narodziny Wojciecha dla świata doczesnego łączą się z narodzinami dla nieba, a podjęcie obowiązków duszpasterskich, usymbolizowane w pastorale, dopełnia ofiara z życia. Wyżej wymienione sceny otoczone są bordiurami, na których głównymi elementami są wici roślinne z odgałęzieniami i wplecionymi w nie różnymi motywami. Zostały tam umieszczone postacie ludzkie, gady, twory fantastyczne, ptaki i takie zwierzęta jak pies, wiewiórka, zając, kozioł i jeleń. Wśród osiemdziesięciu pięciu rozgałęzień wici rozmieszczono sześćdziesiąt cztery wyobrażenia zoomoficzne.
 
|
obiekty i zdjęcia
pokaż profil
wyślij wiadomość
pokaż obiekty
Ten obiekt jest związany z e-przewodnikiem
