Historia

Jak wiele innych miast, Sanok powstał na skrzyżowaniu dróg handlowych - z Polski na Ruś i na Węgry. W pobliżu Sanoka, na wzgórzu Horodyszcze istniał - prawdopodobnie już w IX w. warowny gród. Najstarsza wzmianka o mieście pochodzi z 1150 r. Tereny obecnej ziemi sanockiej należały do Rusi Halickiej aż do połowy XIV w. Prawa miejskie Sanok otrzymał już w 1339 r. z rąk księcia Jerzego II Trojdenowicza. Do Polski miasto przyłączył Kazimierz Wielki. Po jego śmierci Ruś Halicka, a wraz z nią Sanok dostały się na krótko pod panowanie węgierskie. W 1417 r. w sanockim kościele odbył się ślub Władysława Jagiełły z Elżbietą Granowską. Niedługo po śmierci króla miasto - jako oprawę wdowią - otrzymała jego czwarta żona - Sonka Holszańska. Sanok był miastem królewskim i przez wieki dzięki królewskim przywilejom dynamicznie się rozwijał. Już w 1510 r. założono tu pierwszy wodociąg. W 1. poł. XVI w. gotycki zamek postawiony tu przez Kazimierza Wielkiego przebudowano w stylu renesansowym.

Od końca XVI w. zaczyna się pasmo klęsk - najpierw wielki pożar miasta, następnie najazd wojsk tatarskich, a niedługo potem wojsk Rakoczego. Po I rozbiorze Polski dawne królewszczyzny przeszły na własność austriackiego skarbu państwa, a Sanok stał się siedzibą cyrkułu (jednostki odpowiadającej powiatowi). Silnym impulsem rozwojowym dla miasta było otwarcie w 1884 r. linii kolejowej ze Stróży do Zagórza.

W okresie międzywojennym na terenie Sanoka powstało kilka sporych zakładów przemysłowych, m.in. fabryka gumy, fabryka obrabiarek i akumulatorów. Przed II wojną światową Sanok liczył ok. 18 tys. mieszkańców.

Po klęsce wrześniowej granicę pomiędzy hitlerowskimi Niemcami a ZSRR stanowiła rzeka San - Sanok położony był wówczas na samej granicy. W okresie okupacji niemieckiej w mieście i okolicy działał ruch oporu. Hitlerowcy zamordowali wtedy prawie wszystkich sanockich Żydów, którzy stanowili znaczący procent ludności miasta. Pierwsze powojenne lata także nie sprzyjały rozwojowi miejscowości - w okolicy toczyły się jeszcze walki polsko-ukraińskie. Ponowny przyrost ludności miasta i rozwój zakładów przemysłowych zaczął się dopiero w 2. poł. lat 50.