Rozdział nadrzędny: Żnin

OkoliceW miejscowości położonej ok. 12 km na północny wschód od Żnina, nieopodal drogi do Łabiszyna, znajduje się jeden z najciekawszych klasycystycznych zespołów rezydencjonalnych w Polsce -

 pałac w Lubostroniu. Wzniesiono go w latach 1795-1800 dla rodziny Skórzewskich, wg projektu S. Zawadzkiego. Pałac zbudowano na gruntach folwarku Piłatowo i nadano mu nazwę Lubostroń, nawiązując do położenia rezydencji w miejscu ustronnem a lubem.
Fronton pałacu zdobi 8-kolumnowy portyk, na którym widnieje łaciński napis Sibi Amicitiae et Posteris MDCC („Sobie, przyjaciołom i potomnym 1800"). Dach pałacu wieńczy kopuła na wysokim tamburze, na szczycie której widnieje odlana z brązu figura Atlasa pochodząca z końca XIX w. (dłuta W. Marcinkowskiego). Wewnątrz rezydencji na uwagę zasługują przepiękne sztukaterie M. Ceptowicza oraz malowidła F. i A. Smuglewiczów (ten ostatni był także autorem dekoracji Zamku Ujazdowskiego w Warszawie). Centralne miejsce w pałacu zajmuje 3-kondygnacyjna, okrągła sala balowa. Pod jej kopułą umieszczono przepiękny fryz figuralny obrazujący antyczny pochód ofiarny. Poniżej znajdują się cztery płaskorzeźby przedstawiające następujące sceny: królową Jadwigę przyjmująca w Inowrocławiu posłów krzyżackich, zwycięstwo polskich wojsk nad Krzyżakami w bitwie pod Koronowem w 1410 r., króla Władysława Łokietka znajdującego Floriana Szarego na polu bitwy pod Płowcami w 1331 r. oraz króla pruskiego Fryderyka II oglądającego plany budowy nowych śluz w Bydgoszczy. Szczególne zainteresowanie wzbudza także posadzka wykonana z różnokolorowego drewna. W jej środkowej części umieszczono wizerunek herbu Rzeczpospolitej: Orła i Pogoni - Pałac w Lubostroniu był bowiem ostoją polskiej myśli patriotycznej i życia narodowego.
W rezydencji gościli najwybitniejsi przedstawiciele ówczesnych rodów arystokratycznych: Radziwiłłowie, Czartoryscy, Czetwertyńscy, Lubomirscy; do grona gości należeli także S. Garczyński, W. Pol, czy E. Sczaniecka. Istnieją przypuszczenia, że jednym z rezydentów był również A. Mickiewicz.
Wokół pałacu rozciąga się park w stylu angielskim o powierzchni ok. 40 ha - dzieło wybitnego architekta ogrodowego O. Teicherta. Wśród bogatego drzewostanu zachowało się wiele okazów drzew uznawanych za pomniki przyrody.