Gąsawa

Wieś gminna (niegdyś miasto) położona nad Jeziorem Gąsawskim, ok. 9 km na południe od Żnina. Swą nazwę zawdzięcza przepływającej przez jezioro rzeczce Gąsawce. Od wielu lat znana z jednego z najlepszych klubów hokeja na trawie. Stacja końcowa wąskotorowej Żnińskiej Kolejki Powiatowej.
HistoriaPo raz pierwszy miejscowość została wymieniona w dokumencie z 1145 r., w którym widnieje zapis, iż ówcześni jej właściciele - Nałęczowie, nadali ją klasztorowi Benedyktynów z Trzemeszna. W 1227 r. odbył się tutaj słynny zjazd książąt piastowskich, zwołany przez księcia wielkopolskiego Władysława Laskonogiego. Celem zjazdu było pogodzenie zwaśnionych krewniaków i omówienie kwestii wzajemnego dziedziczenia swoich dzielnic, a ostatecznie - ponowne zjednoczenie kraju. Prawa miejskie Gąsawa otrzymała na mocy przywileju króla Władysława Jagiełły w 1388 r. i posiadała je aż do 1934 r. W 1600 r. miejscowość gościła słynną poznańską Akademię Lubrańskiego, która z powodu zarazy przeniosła się tutaj na pewien czas z Ostrowa Tumskiego. W 1794 r. w Gąsawie stacjonowały zmierzające na Bydgoszcz oddziały gen. J. H. Dąbrowskiego.