bezdroza_logo
152763
obiektów,
zdjęć, relacji
i tras
Wyszukiwanie zaawansowane
dodaj obiekt dodaj zdjecie dodaj relacje
Karkonosze
Galeria Na komórkę Na GPS Dodaj komentarz
Rozdział nadrzędny: Karpacz

Historia

W XIV-XV w. rejon górskiego odcinka Łomnicy penetrowali Walończycy, pojawiły się też roboty górnicze, związane z ośrodkiem hutnictwa w Kowarach. W pobliżu, przez Przełęcz pod Czołem, przebiegała pradawna Babia Ścieżka w głąb karkonoskiego grzbietu i na jego południową stronę. Najprawdopodobniej pierwszymi osadnikami w tym miejscu byli mieszkańcy z pobliskiej Czerwonej Doliny, których wieś Bronysdorf (Broniów) została całkowicie zniszczona przez oberwanie chmury w 1412 r. Osiedlili się oni na granicy podnóża Karkonoszy i Kotliny Jeleniogórskiej w miejscu, które nazwano Płóczki - od płukania tam złota i minerałów. Powyżej powstawały sadyby drwali i kurzaków, co w połączeniu z pojawieniem się gospodarstw pasterskich ukształtowało nową osadę - dzisiejsze centrum Karpacza. Pod koniec XVI w. musiała ona być dość znaczna, skoro wiadomo o istnieniu w niej w 1602 r. karczmy sądowej. Wskutek prześladowań ewangelików w Czechach od 1622 r. pojawiały się tu grupy emigrantów-eksulantów, jak ich zwano na Śląsku, zakładających kolonie i przysiółki w okolicy. Wśród nich byli zielarze, którzy zainicjowali fachowe zbieractwo, przerób i handel karkonoskimi ziołami. Zyskali oni miano laborantów. Ich grono osiągnęło tak duże znaczenie i zamożność, że założyli własny cech, istniejący aż do pocz. XIX w., kiedy władze pruskie zakazały zielarstwa. Ostatni z laborantów (kilka ciekawych, unikatowych płyt nagrobnych przy kościele katolickim w sąsiednim Miłkowie) - A. Zölfel, zmarł w 1884 r.

W tym czasie na znaczeniu zyskała turystyka, także pielgrzymkowa, rozwijająca się od czasu wybudowania kaplicy na Śnieżce. Przez Karpacz prowadziła doń najdogodniejsza trasa, dlatego też pojawili się przewodnicy, od 1817 r. oficjalnie rejestrowani w Korpusie Przewodników Górskich i Tragarzy Lektyk w Jeleniej Górze - pierwszej takiej organizacji na świecie! Wynajmowano wozy i konie wierzchowe, ale funkcjonowało też wielu rzemieślników i pomniejszych zakładów. Poważnym magnesem stało się odtworzenie kościoła Wang w jednej z wyżej leżących osad, co sprawiło, że od poł. XIX w. Karpacz był najpopularniejszą miejscowością turystyczną pod Karkonoszami, wchłaniającą stopniowo okoliczne przysiółki. W 1882 r. doprowadzono tu linię kolejową z Jeleniej Góry. Wspomogło to rozwój nowej mody - narciarstwa (pierwszy klub powstał w 1903 r.), które dołączyło do popularnych zjazdów rogatymi saniami z grzbietu Karkonoszy, z czasem zastąpionych indywidualnymi saneczkami. Pojawiały się specjalistyczne urządzenia dla sportów zimowych: tory bobslejowe (1906, 1926), skocznia (1912), lodowisko, tory saneczkowe. W latach 30. XX w. bawiło tu rocznie ponad 22 tys. osób.

Po 1945 r. obiekty noclegowe zostały w większości przekazane dla Funduszu Wczasów Pracowniczych i różnych zakładów pracy, a w 1948 r. otwarto pierwszy wyciąg narciarski o długości 360 m. W czasie zimnej wojny ruch turystyczny został poważnie ograniczony - wycieczki były eskortowane przez uzbrojonych żołnierzy Wojsk Ochrony Pogranicza, a na przebywanie w tym rejonie potrzebne były indywidualne przepustki. Po 1956 r. sytuacja zaczęła się na tyle poprawiać, że po trzech latach wybudowano pierwszy po śląskiej stronie Karkonoszy wyciąg krzesełkowy (dzisiejsza Miejska Kolej Linowa) na Kopę. Zaprojektował ją Z. Schneigert na długości 2270 m przy różnicy wzniesień 530 m, co zwielokrotniło ruch na Śnieżkę. W 1960 r. Karpacz uzyskał prawa miejskie. Stworzyło to podstawy do intensywnego rozwoju, którego wyznacznikiem stały się nowe domy wczasowe i rozwój indywidualnego budownictwa mieszkaniowego (zwłaszcza po 1970 r.), w tym na Wilczej Porębie. Po kolejnych kryzysach polskiej gospodarki miasto od połowy lat 90. XX w. ponownie odzyskało dynamikę, w sensie urbanistyczno-ekologicznym właściwie już całkowicie wypełniając miejscową przestrzeń. Swoistym symbolem staje się wielki kompleks hotelowy Gołębiewski, jaki rozpoczęto budować w 2007 r. Także urządzenia narciarskie wdzierają się stopniowo pod sam grzbiet, a wskutek napływu rzeszy turystów powiększa się rozdźwięk między ekonomicznymi aspektami ruchu turystycznego a potrzebami ochrony środowiska przyrodniczego w Karkonoskim Parku Narodowym.


Po regionie oprowadza: Krzysztof R. Mazurski
poprzedni rozdział
Karpacz
następny rozdział
Warto zobaczyć
Ciekawe publikacje:
Ladowanie...
Regulamin i polityka prywatności | Kontakt | Dla prasy
Portal tworzony przez Was i Wydawnictwo Bezdroża

Created by Amistad Group