bezdroza_logo
152764
obiektów,
zdjęć, relacji
i tras
Wyszukiwanie zaawansowane
dodaj obiekt dodaj zdjecie dodaj relacje
Lublin i okolice
Galeria Na komórkę Na GPS Dodaj komentarz
Rozdział nadrzędny: Lublin

Historia

Archeolodzy odnajdują na lubelskich wzgórzach ślady osadnictwa pochodzące z VI-VII w. Tradycyjny przekaz mówi, że wkrótce po przyjęciu przez Polskę chrześcijaństwa na wzgórzu Czwartek, w miejscu kultu pogan, stanęła chrześcijańska świątynia św. Mikołaja.

Pierwszy wiarygodny zapis na temat Lublina pochodzi z 1198 r. i wspomina o siedzibie archidiakonatu diecezji krakowskiej oraz kasztelana zarządzającego grodem. W XIII w. powstały pierwsze budowle murowane. Prawa miejskie ośrodek otrzymał w 1317 r. z rąk Władysława Łokietka, z tego też okresu pochodzi charakterystyczny herb miasta - kozioł wspinający się na krzew winorośli. Gród nad Bystrzycą rósł w siłę za czasów Kazimierza Wielkiego, który otoczył go murami obronnymi (zachowały się dwie bramy). Król ufundował też najsłynniejszy obecnie zabytek miasta - kaplicę Świętej Trójcy.

Lublin stał się istotnym świadkiem epoki jagiellońskiej. To właśnie tu, w 1386 r. powitano króla Władysława Jagiełłę zanim udał się do stołecznego Krakowa. Jagiełło musiał odczuwać szczególny sentyment do Lublina. Nie tylko ufundował wspaniałe bizantyjskie polichromie w zamkowej kaplicy Świętej Trójcy, ale zlecił także budowę kościoła Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej jako wotum za zwycięstwo w bitwie pod Grunwaldem.

W 1474 r. miasto awansowało do roli stolicy nowo wyodrębnionego województwa. Kwitło i rozwijało się zarówno pod względem infrastruktury (w 1506 r. rozpoczęto budowę wodociągu doprowadzającego wodę z Bystrzycy), jak i kultury (w 1513 r. ukazał się Raj duszny Biernata z Lublina, pierwsza książka wydrukowana w języku polskim). W 1569 r. przeżyło największe wydarzenie w swojej historii - podpisanie unii lubelskiej, powołującej do życia Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Kilka lat później przeszło inną wielką próbę - ogromny pożar zniszczył prawie całą zabudowę. Trwające wiele lat remonty i przebudowy zmieniły charakter miasta z gotyckiego na renesansowy.

Znaczenie Lublina jednak nie zmalało. Potwierdzeniem było ulokowanie tu w 1578 r. Trybunału Koronnego, najwyższej instancji sądowej dla Małopolski. Dwa lata później miasto stało się również ośrodkiem sejmu żydowskiego. Sejm Czterech Ziem (Waad Arba Aratzot), obejmował zasięgiem Wielkopolskę, Małopolskę, Ruś Czerwoną i Wołyń.

Złote lata skończyły się w połowie XVII stulecia. Wojny kozackie, potop szwedzki i szalejące epidemie na długi czas pogrążyły miasto w odrętwieniu. Podczas zaborów Lublin należał początkowo do Austrii (w 1805 r. utworzono katolicką diecezję lubelską), po 1809 r. wszedł w skład Księstwa Warszawskiego, a w 1815 r. w wyniku ustaleń kongresu wiedeńskiego znalazł się w Królestwie Polskim. Ulokowano w nim siedzibę władz wojewódzkich, później gubernialnych, co przyniosło ożywienie gospodarcze. Rozwój ruszył pełną parą po otwarciu linii kolejowej łączącej miasto z Warszawą i Kowlem.

Na kilka dni 1918 r. Lublin stał się stolicą Polski - w nocy z 7 na 8 listopada powstał tu Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej z Ignacym Daszyńskim na czele. Wkrótce premier przekazał władzę Józefowi Piłsudskiemu. Jeszcze w tym samym roku powstał w mieście Katolicki Uniwersytet Lubelski, dziś jedna z kilku tutejszych szkół wyższych. Nieco później uczelnię zorganizowała społeczność żydowska. Była to otwarta w 1930 r. Jeszywas Chachmej Lublin, renomowana szkoła rabinacka.

Niemcy, którzy zajęli Lublin 17 września 1939 r., zgotowali zagładę żydowskiej społeczności. W podlubelskim Majdanku założono obóz koncentracyjny. Do połowy 1944 r. zginęło w nim 80 tys. ludzi. W mieście funkcjonowało również getto, którego mieszkańcy ginęli w Bełżcu, Majdanku i Sobiborze. Na zamku funkcjonowało więzienie śledcze, w którym masowo mordowano więźniów. 24 lipca 1944 r. do miasta wkroczyli Rosjanie. Przez następne kilka miesięcy Lublin pełnił funkcję tymczasowej stolicy kraju, jako siedziba importowanego z Moskwy i przeniesionego z Chełma Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Zamek nadal pozostawał miejscem kaźni - tym razem spływał krwią przeciwników nowej władzy.

Po wojnie Lublin stal się prężnym ośrodkiem akademickim. W 1944 r. utworzono tu Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, w następnych latach kolejne uczelnie. Godne uwagi jest również wydarzenie z najnowszej historii kraju. W lipcu 1980 r. w Świdniku, a następnie w Lublinie, wybuchły strajki, zapowiedź przełomowych wydarzeń w Gdańsku i Szczecinie, które doprowadziły Polskę do demokracji.


Po regionie oprowadza: Rafał Zubkowicz

Obiekty dodane przez użytkowników:
Kapliczka
Kapliczka, która w czasie II wojny światowej służyła za skrzynkę kontaktową członkom oddziałów partyzanckich i osobom z konspiracji.
dodał: Andrzej J. Kudlicki
poprzedni rozdział
Lublin
następny rozdział
Warto zobaczyć
Ciekawe publikacje:
Ladowanie...
Regulamin i polityka prywatności | Kontakt | Dla prasy
Portal tworzony przez Was i Wydawnictwo Bezdroża

Created by Amistad Group