bezdroza_logo
152762
obiektów,
zdjęć, relacji
i tras
Wyszukiwanie zaawansowane
dodaj obiekt dodaj zdjecie dodaj relacje
Wrocław i okolice
Galeria Na komórkę Na GPS Dodaj komentarz
Rozdział nadrzędny: Oleśnica

Warto zobaczyć

Mimo poważnych szkód wojennych zachowało się tu sporo interesujących zabytków. Główną atrakcją miasta jest

 zamek książąt oleśnickich w południowo-zachodniej części centrum. Jest to 4-kondygnacyjne założenie czteroskrzydłowe, nakryte wysokim dachem, na nieregularnym planie z przedbramiem oraz wieżą łączącą skrzydła północne i wschodnie. Od północnego wschodu dodano w latach 1559-63 rezydencję Jana Podiebradowicza, późniejszą oficynę wdów, zwaną pałacem. Jest to budynek 4-kondygnacyjny na planie prostokąta o urozmaiconych fasadach. W 1603 r. doszedł jeszcze budynek przedbramia. Dużo malowniczości dodają liczne boczne szczyciki. Do zamku wchodzi się przez bogato zdobioną bramę z 1603 r. projektu Hansa Schneidera i następną z 1563 r., nad którą umieszczono posąg księcia Jana Podiebradowicza, flankowany rozbudowanymi tarczami herbowymi. Malowniczo przedstawia się dziedziniec, choć mniejszy, to mogący konkurować z wawelskim. Warto zwrócić uwagę na popiersiowe kamienne portrety Jana Podiebradowicza i jego żony Krystyny z Szydłowieckich (wykonane ok. 1555 r.), umieszczone na parapecie ganku elewacji północno-zachodniej. Nad wejściem do wieży znajduje się XIV-wieczna tarcza herbowa z pięknym orłem śląskim. Mocno zmienione wnętrza zachowały tylko niewielkie resztki sztukaterii.

Przed bramą, na pl. Książąt Śląskich (tu też parking) wznosi się oryginalna kolumna klasycystyczna projektu Johanna Karla Chrystiana Leysera, wystawiona w 1791 r. na pamiątkę złotych godów książęcej pary Karola Krystiana Erdmanna i Marii Zofii Wilhelminy. Zwieńczona jest korynckim kapitelem z książęcą mitrą.

Wysoki ganek naduliczny połączył w latach ok. 1613-16 zamek z

 kościołem św. Jana Apostoła, dawnym zamkowym. Powstał on w XIV w., ale uległ wielu przebudowom oraz częściowej rekonstrukcji w latach 1906-08 po zawaleniu się sklepień. W latach 1538-1945 użytkowany był przez ewangelików, w związku z czym po 1950 r. zmieniono wyposażenie jego wnętrza. Jest to wysmukła bazylika z licznymi aneksami, której wyposażenie pochodzi głównie z czasów baroku. W panoramie zaznacza się wysoka, 7-kondygnacyjna wieża nakryta w 1620 r. barokowym hełmem, zwieńczonym w 1754 r. książęcą mitrą. We wnętrzu zachowały się nieliczne elementy gotyckie: portale, chrzcielnica. Zwraca uwagę zaprojektowana przez Geerta Hendrika manierystyczna ambona, której kosz wspiera się na głowie św. Krzysztofa (dzieło Marcina Riedla z 1605 r.). Liczne są płyty nagrobne i epitafia, m.in. oleśnicko-ziębickich książąt Podiebradowiczów: renesansowa Jerzego (zm. 1553 r.) w zbroi - praca Johanna Oslewa i manierystyczna już Karola Krzysztofa (zm. 1569 r.) z posągiem w niszy. Od południa przylega do prezbiterium kaplica grobowa Nimrodów z lat 1698-1700, wystawiona przez Krystiana Ulryka na wzór legnickiego Mauzoleum Piastowskiego. Bogato dekorowane wnętrze, nakryte kopułą ze ślepą latarnią, zawiera przeniesiony tu z prezbiterium nagrobek Jerzego Podiebradowicza i jego żony Krystyny, piękne renesansowe dzieło Oslewa z 1557 r. W krypcie pod kaplicą znajdują się trumny członków książęcej rodziny.

Oleśnicki zamek jest jednym z największych i najpiękniejszych obiektów tego typu na Śląsku. Powstał przy wybudowanej ok. 1294 r. na niewielkim wzniesieniu okrągłej wieży - stołbie - o średnicy 11 m. W poł. XIV w. powstała przy niej murowana część, a w 1. poł. XVI w. dodano wschodnie skrzydło. Na przełomie XVI i XVII w. zasadniczej przebudowy renesansowej dokonał znany architekt Bernard Niuron, wreszcie w XIX w. powiększono skrzydło północne. Zamknęło ono w pełni obszerny dziedziniec z malowniczymi krużgankami na kroksztynach (zakończeniach belek stropowych, wystających poza elewację). Wkrótce po I wojnie światowej zamieszkała tu żona następcy niemieckiego tronu z dziećmi, budowla stała się więc do 1945 r. letnią rezydencją byłego cesarza Wilhelma II i jego rodziny. Hohenzollernowie w obliczu nadciągającego frontu radzieckiego wyjechali na zachód wraz z najcenniejszymi elementami wyposażenia. Działania wojenne oszczędziły zamek, w którym urządzono na krótko obóz internowanych włoskich i węgierskich jeńców wojennych. Wkrótce jednak uległ dewastacji; w 1975 r. przekazany został ZHP. W 1971 r. w zamku umieszczono także Muzeum Archeologiczne (zlikwidowane w 1993 r.). W latach 1970-76 zrekonstruowano sgraffita na fasadach. W 1993 r. ulokowano tu Centrum Kształcenia i Wychowania OHP, którego działalność niekorzystnie wpływa na stan obiektu.

Pośrodku rynku z pierzejami zabudowanymi kamienicami z XVIII-XX w. (także przy sąsiednich ulicach) wznosi się

 ratusz z 1. poł. XV w., kilkakrotnie przebudowany, a w latach 1959-66 odbudowany. Klasycystyczny wygląd zawdzięcza pracom z 1826 r. Zachowała się wysoka gotycka wieża, nakryta barokowym hełmem. W klatce schodowej umieszczono w 1892 r. pięć manierystycznych płyt heraldycznych, wykonanych z piaskowca w latach ok. 1600-14. Przy ul. Roosevelta znajduje się w pełni barokowy
 kościół Św. Trójcy z lat 1738-44 - do 1945 r. jedyna świątynia katolicka w mieście, odbudowana w latach 1857-62. Wyróżnia się niskim korpusem z licznymi oknami i bardzo malowniczą wieżą o trzech wysokich kondygnacjach. Wyposażenie jasnego wnętrza, dość skromne i późnobarokowe, zostało pozyskane z innych świątyń. Za ołtarzem głównym zrekonstruowano barokowe, iluzjonistyczne freski. Nieco dalej, przy ul. Matejki 19, powstał ok. 1650 r. z fundacji księcia Sylwiusza barokowy, 2-kondygnacyjny  Dom Wdów, przeznaczony dla wdów po pastorach. Po odbudowie w latach 1959-66 mieści szkołę muzyczną.

W sąsiedztwie, między ul. Łużycką a murami miejskimi, wyrasta

 kościół NMP i św. Jerzego. Jest to jeden z dwóch na Dolnym Śląsku tzw. kościołów podwójnych. 3-nawową budowlę pw. NMP wystawił wraz z klasztorem benedyktyńskim Konrad II w latach 1380-90, prawdopodobnie zatrudniając saksońsko-łużycką strzechę kamieniarską (typ warsztatu budowlanego). Wkrótce powstała wieża, a w XV w. - szpitalny kościół św. Jerzego pod opieką augustianów. Zakonnicy, którzy przejęli oba obiekty, w 1505 r. wyburzyli ścianę między nimi, tworząc jedną świątynię. W XVII-XVIII w. wyburzono z kolei klasztor. Od reformacji do 1945 r. kościół służył ewangelikom. Odbudowę przeprowadzono w latach 1957-70, odtwarzając ścianę działową. Ocalała wysoka wieża z galeryjką i smukłym hełmem. Dawny kościół NMP przejęli prawosławni, do nowej cerkwi wprowadzając m.in. ikonostas, zaś kościół św. Jerzego czeka na użytkownika - być może będzie pełnił rolę hali koncertowo-wystawowej.

W narożu ul. Łużyckiej i Rycerskiej zachowała się w oryginalnej formie dawna  synagoga z końca XIV w. (wieża z pocz. XV w.). Po wypędzeniu Żydów w 1535 r. przekształcona została w arsenał, zaś od 1695 r. - w ewangelicki kościół Chrystusa Zbawiciela. Obiekt przeszedł odbudowę (z barokizacją wnętrza) po pożarze w latach 1733-34 oraz restaurację w 1968 r. Obecnie użytkowany jest jako filia Parafii Ewangelicko-Augsburskiej we Wrocławiu wespół z Kościołem Zielonoświątkowców. Drewniane sklepienie pozorne ma kształt zwierciadlany z lunetami. Późnobarokowy ołtarz z amboną, bogato zdobiony, powstał w konstrukcji architektonicznej ok. 1744 r.

Cenny relikt średniowiecza stanowi długi ciąg

 murów miejskich, zachowanych w większości w dolnych partiach. Powstały one w 1. poł. XIV w.; w następnych wiekach zostały rozbudowane i podwyższone. Od poł. XV w. rósł też zewnętrzny pierścień murów. W większości obwarowania te uległy wyburzeniu w 1868 r., konserwacji i częściowej rekonstrukcji w latach 1956-58 i 1969-73. Najlepiej zachował się fragment u wyjazdu z centrum na zachód w kierunku Wrocławia (stąd wznosząca się tu okazała, 3-kondygnacyjna brama, zakończona krenelażem i szpiczastym hełmem, nosi nazwę Wrocławskiej). Z drugiego pierścienia ocalał tylko fragment przy ul. 1 Maja.


Po regionie oprowadza: Krzysztof R. Mazurski

Obiekty dodane przez użytkowników:
Kościół św. Jana Apostoła
Powstał on w XIV w., ale uległ wielu przebudowom oraz częściowej rekonstrukcji w latach 1906-08 po zawaleniu się sklepień.
Ratusz
Pochodzi z 1. poł. XV w. Zachowała się wysoka gotycka wieża, nakryta barokowym hełmem.
Kościół NMP i św. Jerzego
Jest to jeden z dwóch na Dolnym Śląsku tzw. kościołów podwójnych. Dawny kościół NMP przejęli prawosławni, do nowej cerkwi wprowadzając m.in. ikonostas, zaś kościół św. Jerzego czeka na użytkownika.
Kolumna Zwycięstwa (Pomnik Nike)
Kolumna Zwycięstwa – upamiętniająca zwycięstwo Prus nad Francją w wojnie 1870–1871. Odsłonięcie pomnika nastąpiło w drugą rocznicę zawarcia pokoju z Francją 10. 05. 1873 r.
dodał: Monika
poprzedni rozdział
Oleśnica
następny rozdział
Informacje praktyczne
Ciekawe publikacje:
Ladowanie...
Regulamin i polityka prywatności | Kontakt | Dla prasy
Portal tworzony przez Was i Wydawnictwo Bezdroża

Created by Amistad Group