bezdroza_logo
152765
obiektów,
zdjęć, relacji
i tras
Wyszukiwanie zaawansowane
dodaj obiekt dodaj zdjecie dodaj relacje
Beskid Mały
Galeria Na komórkę Na GPS Dodaj komentarz
Rozdział nadrzędny: Bielsko Biała

Warto zobaczyć

W samym centrum miasta, tuż ponad ruchliwą arterią, położony jest bielski zamek, zwany

 zamkiem książąt Sułkowskich. Pierwotną, murowaną twierdzę zbudował w tym miejscu w 2. poł. XIV w. książę cieszyński, Przemysław Noszak. Przez wieki zamek był wielokrotnie przebudowywany; obecny kształt uzyskał w połowie XIX w. za czasów panowania tu rodu Sułkowskich (od których pochodzi nazwa zamku). Dziś służy jako siedziba Muzeum Okręgowego.

Po przeciwnej stronie ulicy zwraca uwagę gmach

 teatru polskiego, utrzymanego w stylu historycznym; nieprzypadkowo w swej formie nawiązuje on do wyglądu teatru wiedeńskiego - budynek ten jest bowiem przykładem zabudowy z przełomu XIX i XX w., okresu najbardziej dynamicznego rozwoju miasta (jak już wspomniano - porównywanego w owym czasie do austriackiej stolicy). Obok widzimy pochodzącą z tych samych lat neobarokową  Pocztę Główną. Również przy ul. 3 Maja, choć nieco bliżej dworca, znajduje się gmach dawnej Komunalnej Kasy Oszczędności zbudowany w roku 1889 (styl neobarokowy i neorenesansowy).

Zamek góruje ponad wyłożonym płytami  placem Bolesława Chrobrego (dawniej: pl. Garncarskim) z szerokimi schodami i fontanną. Na rogu placu i ul. Orkana możemy podziwiać jedną z ładniejszych barokowych, bielskich kamieniczek - tzw.  Dom Kałuży, pochodzący z XVII w.

Kierując się od placu w górę, wąskimi uliczkami obok zamku (np. ul. Wzgórze, potem ul. Podcienie) dochodzimy do

 rynku Starego Miasta. Po długotrwałej renowacji bielski rynek oddano do użytku pod koniec 2006 r. Na środku stoją XIX-wieczna  figura św. Jana Nepomucena oraz nowość - figura Neptuna. Kuszą wzrok pięknie odrestaurowane kamieniczki z podcieniami, pochodzące z XVII i XVIII w. W jednej z narożnych kamienic, w której mieścił się niegdyś sąd, warto zwrócić uwagę na dawny pręgierz miejski.

Tuż na południe od rynku, w obrębie dawnych murów miejskich położona jest monumentalna

 katedra pw. św. Mikołaja. Kościół wzniesiono w stylu gotyckim w połowie XV w.; był później wielokrotnie przebudowywany, m.in. po roku 1750, kiedy to w czasie burzy piorun uderzył w wieżę, stopił dzwon i spalił dach. Obecny kształt świątyni pochodzi z początku XX w., powstała wtedy m.in. charakterystyczna, wysoka na 61 m wieża.

Przy ul. Orkana, po przeciwnej niż kościół stronie Starego Miasta (na północ od rynku) można zobaczyć ocalałe fragmenty dawnych murów miejskich.

Idąc ul. Słowackiego, prostopadłą do ul. Orkana, dochodzi się do zespołu budynków związanych z ewangelicką przeszłością Bielska. Na placu Marcina Lutra wznosi się ewangelicko-augsburski  kościół Zbawiciela, zbudowany w latach 1782-90. Na placu przed kościołem stoi jedyny w Polsce

 pomnik Marcina Lutra. Kościół otaczają budynki dawnych szkół ewangelickich: żeńskiej oraz ludowej. Zabudowy placu dopełnia nowoczesny ewangelicki Ośrodek Wydawniczy Augustana.

Udając się z powrotem na plac Bolesława Chrobrego i stąd w stronę dworca kolejowego ruchliwą ul. 3 Maja (drogowskaz w kierunku Katowic), po obu jej stronach - aż do skrzyżowania z ul. Piastowską - możemy podziwiać zespół dużych neorenesansowych, secesyjnych i neobarokowych kamienic, zbudowanych na przełomie XIX i XX w. w okresie największej prosperity w dziejach miasta. Po prawej stronie ulicy mijamy neorenesansowy gmach niegdyś najbardziej reprezentacyjnego bielskiego hotelu „Prezydent" z 1893 r. W miejscu niezbyt ciekawego pawilonu Biura Wystaw Artystycznych na rogu ul. Mickiewicza stała do II wojny światowej bielska synagoga, zburzona w roku 1940; przypomina o niej tablica pamiątkowa na ścianie budynku BWA od strony ul. Mickiewicza.

W miejscu, gdzie kończy się ciasna zabudowa ul. 3 Maja, otwiera się widok na jeden z najładniejszych w Polsce

 dworzec kolejowy (tym bardziej, że jest on świeżo po gruntownym remoncie). Dworzec zbudowano w stylu historycznym w latach 1889-90. W głównej hali dworca odkryto i zakonserwowano w czasie remontu piękne freski o motywach roślinnych.

Około 3 km na zachód od centrum miasta (można tam dojechać ul. Piastowską a potem Sobieskiego lub autobusem nr 24) leży jego najstarsza część, zwana  Starym Bielskiem. Dawne położone na wzgórzu grodzisko jest niezabudowane i otoczone przez ul. Wał Szwedzki. Badania archeologiczne wykazały, że od XII do XIV w. mieściła się tu ludna osada. Zachowały się ślady dawnych wałów oraz dość wyraźnie widoczne pozostałości fosy.

W odległości kilkuset metrów od grodziska (po drugiej stronie toru kolejowego, dojście ul. Jana Sobieskiego) stoi najstarsza bielska świątynia. Jest to pochodzący z 2. poł. XIV w. gotycki  kościół św. Stanisława. Wg niepotwierdzonych przekazów pierwszy kościół zbudowano w tym miejscu już w XII w. W 1990 r. pod obecną posadzką nawy odkryto kamienną konstrukcję - być może fundament poprzedniego kościoła.

Najcenniejszym zabytkiem świątyni jest XVI-wieczny gotycki ołtarz w formie tryptyku, przedstawiający żywot patrona kościoła - św. Stanisława. Oprócz tego są tu stalle z 1563 r., XV-wieczne drzwi do zakrystii, gotyckie tabernakulum oraz XVII-wieczna kamienna chrzcielnica. Na ścianach prezbiterium znajdują się odkryte fragmenty gotyckiej polichromii z końca XIV w., przedstawiające świętych, aniołów, biskupów i sceny zbawienia. Inne, nieco nowsze, bo XVI-wieczne polichromie możemy oglądać na tzw. ścianie tęczowej. W dzwonnicy - dzwon pochodzący z XVI w. W 1999 r. w czasie remontu w kościele odkryto zamurowany fragment gotyckiego witraża z przełomu XIV i XV w.

Na prawym brzegu rzeki Białej położona jest dzielnica o tej samej nazwie; do roku 1951 była całkowicie odrębnym miastem i w związku z tym posiadała własny rynek, ratusz i wszelkie miejskie instytucje. Z centrum miasta (od zamku) można dojść do Białej podążając ul. Wzgórze, a następnie ul. ks. Stojałowskiego przez most na Białej lub ul. 11 Listopada - deptakiem niedostępnym dla ruchu kołowego.

Po prawej stronie ul. Stojałowskiego stoi zbudowany w latach 1895-97 neorenesansowy

 Ratusz w Białej, z charakterystyczną narożną wieżyczką. Obecnie mieści się tutaj reprezentacyjna część Urzędu Miasta Bielsko-Biała. Na parterze ratusza znajduje się Miejskie Centrum Informacji Turystycznej.

Kilkaset metrów dalej warto zobaczyć poźnobarokowy  kościół pw. Opatrzności Bożej z ładną, dwuwieżową fasadą, zbudowany w latach 1760-69. Wewnątrz najcenniejszym elementem wystroju jest rokokowa ambona w kształcie łodzi.

Centralnym miejscem Białej jest plac Wojska Polskiego, czyli dawny Stary Rynek. Na rogu tegoż placu i ul. Targowej mieści się jedna z najładniejszych bialskich kamienic - secesyjny  Dom „Pod Żabami", zbudowany w 1905 r. Wyższe piętra mają konstrukcję szachulcową, a ścianę północną zdobią płaskorzeźby żab oraz owadów. Zaraz obok, po drugiej stronie ul. Targowej, wznosi się surowy, klasycystyczny budynek

 kościoła ewangelicko-augsburskiego im. Marcina Lutra z końca XVIII w.

Blisko pl. Wojska Polskiego położony jest plac Wolności (wcześniej - Nowy Rynek). Tutaj warto zwrócić uwagę na bardzo bogato zdobiony, neobarokowy budynek dawnego  hotelu „Pod Orłem" (dziś - siedziba wielu instytucji i pasaż handlowy). Hotel zbudowano w roku 1906 w miejscu byłego zajazdu przy Trakcie Cesarskim. Po drugiej stronie placu widzimy znacznie skromniejszy, choć autentycznie późnobarokowy  Dom Cechowy z roku 1812. Dawniej mieściła się tu siedziba cechu sukienników, obecnie Dom jest siedzibą banku.

Jeden z najcenniejszych zabytków Bielska-Białej znajduje się daleko poza śródmieściem, w dzielnicy Mikuszowice, stanowiącej do roku 1968 odrębną wieś. Jest to piękny, drewniany

 kościółek pw. św. Barbary, jeden z najcenniejszych zabytków małopolskiej architektury drewnianej. Kościół pochodzi z roku 1692, wieża została dobudowana do jego bryły w roku 1851. Wyjątkowo cenna jest barokowa polichromia kościoła, przedstawiająca żywot św. Barbary i jej męczeńską śmierć. Ołtarz zdobi kopia niezwykle cennego, gotyckiego tryptyku z roku 1470 (oryginał obejrzeć można w Muzeum Narodowym w Krakowie). W jednym z bocznych ołtarzy widzimy gotycką rzeźbę Matki Boskiej z Dzieciątkiem z roku 1430, w drugim - obraz św. Barbary z przełomu XVII i XVIII w.

Do kościółka najłatwiej dojechać pociągiem (przystanek kolejowy Bielsko-Biała Mikuszowice znajduje się tuż obok); samochodem - drogą w kierunku Żywca (ul. Żywiecką, za centrum - w prawo za drogowskazem).

Poznaliśmy już bodaj najważniejsze historyczne obiekty Bielska-Białej; warto jeszcze wspomnieć o interesujących zabytkach przemysłu, np. „Domu Tkacza" (tu: oddział Muzeum Bielskiego poświęcony historii włókiennictwa), kilkunastu zabudowaniach fabrycznych, pochodzących głównie z przełomu XIX i XX w. oraz o wielu miejscach związanych z kulturą bielskich Żydów (np. piękny Cmentarz Żydowski). Na zwiedzanie miasta warto poświęcić kilka dni.

Mało które duże miasto może poszczycić się tym, że w jego granicach położone są stoki ładnych gór. Do Bielska-Białej należy spory fragment Beskidów z niezbyt wysoką, ale za to bardzo dobrze znaną górą

 Szyndzielnia (1026 m n.p.m.), na którą prowadzi najstarsza z kilku w Polsce kolejka gondolowa. Do dolnej stacji kolejki dojeżdża się z centrum autobusem MZK nr 8 (do końca linii). Jadąc samochodem, należy się kierować jak na Szczyrk, po czym skręcić w prawo w ul. Armii Krajowej. Samochód trzeba zostawić na parkingu kilkaset metrów przed dolną stacją kolejki.

Sześcioosobowe gondole wwożą turystów na wysokość 1026 m n.p.m. pod szczyt Szyndzielni, skąd można przespacerować się w kierunku schroniska (kilkaset metrów od górnej stacji kolejki), lub nieco dalej na Klimczok (ok. 30 min) lub jeszcze dalej, na Błatnią (2 godz.).

Spod szczytu Szyndzielni rozciąga się piękny, rozległy widok na północ, na okolice Bielska-Białej. Kilkaset metrów od szczytu w kierunku Klimczoka stoi popularne 

 schronisko, zbudowane w 1897 r. przez bielski oddział niemieckiej organizacji turystycznej Beskidenverein. Był to pierwsze niemieckie schronisko w Beskidzie Śląskim. Służyło turystom aż do II wojny światowej, kiedy to zostało zajęte przez Wehrmacht na koszary; później uległo znacznym uszkodzeniom w czasie walk w roku 1945. Przejęty przez PTT obiekt prawie od razu odbudowano i już w roku 1945 przyjęto pierwszych turystów. Obecny kształt schronisko zyskało po modernizacji w latach 50. i remoncie po pożarze w latach 80. XX w. Jest to duży i ładny kamienny budynek z charakterystyczną wieżyczką. Obszerna, wyłożona drewnem jadalnia na piętrze została ozdobiona płaskorzeźbami. Schronisko stanowi popularny cel wycieczek i w czasie ładnej pogody panuje tu tłok.

 

Tor Saneczkowy

Idąc na Szyndzielnię przez Kozią Górę szlakiem zielonym mija się pozostałości interesującego obiektu sportowego - dawnego toru saneczkowego. Historia toru jest ściśle związana ze schroniskiem „Stefanka". Zaczęło się od tego, ze pod koniec XIX w. silna wichura powaliła drzewa w rejonie szczytu Koziej Góry, przez co odsłoniły się rozlegle widoki. Po usunięciu wiatrołomów zbudowano tu altanę widokową dla turystów, stanęło schronisko; poniżej prawdopodobnie już pod koniec XIX w. istniał naturalny tor saneczkowy. Organizacja turystyczna Beskidenverein, właściciel obiektu, rozbudowała tor i zagospodarowała go. Sanki wypożyczało się w schronisku i po trzykilometrowym zjeździe oddawało w restauracji w Cygańskim Lesie (dziś jest tam dom wczasowy), skąd transportowano je z powrotem na górę. Samo schronisko bywało nazywane „schroniskiem nad torem". Nazwa Stefanka pochodzi od nazwiska dr. Karola Steffana - burmistrza bielskiego i jednocześnie - prezesa stowarzyszenia Beskidenverein.

Po II wojnie światowej tor odbudowano i w roku 1952 oddano do użytku. Był to wówczas najdłuższy naturalny tor saneczkowy w Europie (220 m długości i 30 wiraży), miał jednocześnie opinię jednego z najtrudniejszych. Górna część była otoczona kamiennymi bandami, dolna - drewnianymi. Zawodnicy jechali po torze około 4 minut.

Na Koziej Górze rozgrywano coraz więcej zawodów z mistrzostwami Polski włącznie, jednak najważniejsze wyścigi odbywały się w Karpaczu lub Krynicy, bo w Bielsku brakowało infrastruktury. Przyjeżdżali tu trenować saneczkarze górniczych klubów z Katowic.

Przy wzroście szybkości ślizgów tor przestał odpowiadać wymogom bezpieczeństwa, w latach 1968 oraz 1985 miały tu miejsce śmiertelne wypadki zawodników. Pierwszy dotyczył młodego sportowca, który w trakcie zawodów wypadł z wirażu i uderzył w drzewo, drugi -również bardzo młodego zawodnika; w czasie treningu wpadł on na drewnianą belkę położoną w poprzek toru (prawdopodobnie przez osobę postronną, tor nie był ogrodzony). Wypadki przyczyniły się zapewne do decyzji o zamknięciu toru. Jednocześnie - przestał on odpowiadać międzynarodowym wymaganiom. Po roku 2000 tor ostatecznie rozebrano.


Po regionie oprowadza: Barbara Zygmańska

Obiekty dodane przez użytkowników:
Kolejka Linowa Szyndzielnia

dodał: wedrus
Rezerwat Przyrody Stok Szyndzielni

dodał: wedrus
Dom Tkacza
Dom Tkacza położony jest na terenie historycznego Górnego Przedmieścia, istniejącego od pierwszej połowy XV wieku i zamieszkiwanego przez sukienników bielskich. Tradycje domu, w którym znajduje się muzeum, sięgają XVIII wieku. Celem ekspozycji w Domu Tkacza jest próba zrekonstruowania wnętrza jako domu i warsztatu sukienniczego należącego do mistrza cechowego.
dodał: Monika
Tank crash
Efektowne zakończenie corocznych pokazów militarnych pod nazwą Operacja Południe.Będąc na przełomie lipca i sierpnia w okolicy Bielska - Białej warto zarezerwować sobie niedzielne popołudnie na obejrzenie pokazu możliwości czołgów i transporterów opancerzonych , ktore przy dźwiękach odpowiednio dobranej muzyki doszczętnie demolują rozstawione na torze przeszkód samochody.
dodał: iudex
Park linowy Granda
Park linowy położony jest w lesie tuż obok bielskich błoni.Można tu spróbować swoich sił na 22 przeszkodach zawieszonych na wysokości od 5 do 9 metrów nad ziemią . Park linowy czynny jest w soboty i niedziele oraz dni wolne od pracy w godzinach od 11:00 do zmierzchu. cennik Dzieci do lat 14 * 15zł (* tylko pod opieką osoby dorosłej) Młodzież 20zł (Wiek od 14 do 17 lat) Dorośli 25zł (Wiek od 18 lat)
dodał: iudex
Quady
Położony przy bielskich błoniach specjalny tor do jazdy quadami.Czynny jest w soboty i niedziele oraz dni wolne od pracy w godzinach od 11:00 do zmierzchu. cennik Wypożyczenie quada 20zł (Cena za 5 okrążeń po specjalnie przygotowanym torze)
dodał: iudex
Kozia Górka

dodał: subaru5
Klimczok
Klimczok 1117 m n.p.m. - szczyt górski w północno-wschodniej części Pasma Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim.
dodał: kysio7
Błatnia
Błatnia 917 m n.p.m. - szczyt górski w grupie Klimczoka w Paśmie Wiślańskim Beskidu Śląskiego.
dodał: kysio7
Na szlaku przez Beskid Mały

dodał: Roberto
poprzedni rozdział
Historia
następny rozdział
Informacje praktyczne
Ciekawe publikacje:
Ladowanie...
Regulamin i polityka prywatności | Kontakt | Dla prasy
Portal tworzony przez Was i Wydawnictwo Bezdroża

Created by Amistad Group