bezdroza_logo
152764
obiektów,
zdjęć, relacji
i tras
Wyszukiwanie zaawansowane
dodaj obiekt dodaj zdjecie dodaj relacje
Katowice
Galeria Na komórkę Na GPS Dodaj komentarz
Rozdział nadrzędny: Katowice

Warto zobaczyć

Pocięty szynami tramwajowymi Rynek katowicki powstał ze skrzyżowania wielu dróg. Dziś łączy on zachód ze wschodem miasta oraz jego część północną z południową. Przez lata był placem targowym, obecnie znajdują się tu już tylko barwne stoiska kwiaciarek.

Przy Rynku mieści się Teatr im. Stanisława Wyspiańskiego z 1907 r. Budynek utrzymany w stylu modernistycznym zachwyca rzeźbiarską dekoracją fasady autorstwa Gallera z Kolonii. To największa scena dramatyczna na Śląsku. Teatr posiada trzy sceny: Dużą, klasyczną, Małą, współczesną oraz Scenę w Malarni, utworzoną w dawnej loży masońskiej. Swoje premiery miały tutaj najważniejsze sztuki z repertuaru klasyki polskiej, m.in.: Dziady Adama Mickiewicza. Z teatrem związane są nazwiska Tadeusza Łomnickiego, Gustawa Holoubka, Ireny Kwiatkowskiej, a także Tadeusza Kantora, Józefa Szajny i Jerzego Kreczmara.

 

 Galeria Szyb „Wilson"

Niezwykła galeria w Katowicach-Janowie, o powierzchni wystawowej ok. 2500 m², mieści się przy ulicy Oswobodzenia 1. Otwarta została w 1998 r. w zabytkowych budynkach łaźni oraz cechowni szybu „Wilson" kopalni „Wieczorek" (jej początki sięgają 1826 r.). Galeria podzielona jest na trzy przestrzenie ekspozycyjne. Gościła wystawy m.in. Lecha Kołodziejczyka oraz Jana de Weryhy-Wysoczańskiego.

 

Blisko Rynku znajduje się gmach

 Muzeum Śląskiego. Początki muzeum sięgają 1924 r. Od tego czasu zbiory przenoszone są do kolejnych budynków (w planach kolejna przeprowadzka). Obecnie Muzeum mieści się przy alei W. Korfantego 3. Stałą wystawę Muzeum prezentuje Galeria Malarstwa Polskiego, gdzie odnaleźć możemy dzieła takich twórców jak Jan Matejko czy Stanisław Ignacy Witkiewicz. W Muzeum oglądać możemy także wystawy tematyczne pt.: Przemysł śląski w produkcji zbrojeniowej XIX i XX wieku oraz Po wiekach rozłąki. 85. rocznica powrotu Górnego Śląska do Polski. Zafascynowanych książką oraz krojami czcionki z pewnością zainteresuje wystawa pt. W drukarni Eichhorna.

U wylotu ulicy Mickiewicza, tuż przy Rynku, mieści się działający od 1975 r.  Skarbek, Spółdzielczy Dom Handlowy, którego budynek zaprojektował Jurand Jarecki. Przez lata był on największym domem towarowym w mieście i okolicach. W czasach PRL-u pielgrzymowano tu na zakupy z różnych śląskich, ale także z podkrakowskich miast i wsi. Niegdyś, prawdopodobnie przed 1816 r., stała w tym miejscu karczma pełniąca jednocześnie funkcję stajni, browaru i gospody. Uwiecznił ją na litografii Ernst Wilhelm Knippel: „Górującą nad słomą krytymi domkami wiejskimi - podwójnym szczytem i wysokim dachem".

Mijając Skarbek, ale nadal podążając ulicą Mickiewicza, możemy zachwycać oczy katowicką secesją. Na szczególną uwagę zasługuje  kamienica zaprojektowana przez Józefa Stalmacha, posiadająca interesującą fasadę, balustradę oraz witraże (oznaczona nr. 14). Następnie udajemy się do najstarszego budynku użyteczności publicznej - pochodzącej z końca XIX w.  Łaźni Miejskiej. Mieści się tutaj tablica poświęcona doktorowi Richardowi Holtze (1824-91). To szczególnie ważna w historii Katowic postać - dr Holtze dbał o polepszenie warunków sanitarnych miasta, walczył z epidemiami oraz leczył bezpłatnie biednych. Tuż obok Łaźni znajduje się budynek, w którym 13 III 1902 r. urodził się wybitny grafik Hans Bellmer.

 

Noblistka z Katowic

Maria Göppert-Mayer to druga po Marii Skłodowskiej kobieta w historii wyróżniona Nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki. Urodziła się 28 VI 1906 r. w Katowicach, w domu przy ulicy Młyńskiej 5. Ochrzczona została w ewangelickim kościele pw. Zmartwychwstania Pańskiego (kościół czynny jest po dziś dzień). Od 1930 r. Göppert-Mayer mieszkała w Stanach Zjednoczonych. W okresie wojny pracowała w słynnym SAM (Substitute Slloy Materials) Laboratories na uniwersytecie Columbia, gdzie skupiło się grono najwybitniejszych fizyków zajmujących się energią nuklearną.

 

Każdy z pewnością słyszał o Wojewódzkiej Hali Widowiskowo-Sportowej, czyli o katowickim

 Spodku. Będąc w Katowicach, nie sposób go pominąć. Spodek mieści się przy alei W. Korfantego, z drugiej strony okala go aleja Roździeńskiego (to już teren dzielnicy Koszutki). Powstał w 1971 r. i do dziś uchodzi za największy tego rodzaju obiekt w Polsce. Odbywają się tutaj wystawy, koncerty, mecze, konferencje naukowe, przedstawienia cyrkowe, rewie na lodzie, a także imprezy cykliczne, np. Metalmania, Rawa Blues Festiwal czy międzynarodowy Turniej Bokserski. Do hali przylega lodowisko, sala gimnastyczna i hotel, które połączone zostały w jedną całość tzw. antresolą. Budynek jest dziełem dwóch architektów: Macieja Gintowta oraz Macieja Krasińskiego. Widownia jest w stanie pomieścić 11 500 widzów. Wracając ze Spodka, mijamy mieszczący się w centrum Katowic (tuż przy katowickim Rondzie im. gen. Jerzego Ziętka)
 Pomnik Powstańców Śląskich odsłonięty 1 IX 1967 r. Jego autorami są rzeźbiarz Gustaw Zemła oraz architekt Wojciech Zabłocki. Pomnik jest darem mieszkańców Warszawy dla Górnego Śląska, na co wskazuje treść napisu: „Warszawa Powstańcom Śląskim". Na pomniku znajdziemy ponadto wymienione miejsca walk powstańczych oraz bitew II wojny światowej. Zwiedzając Katowice, warto pojechać także do
 Parku Kościuszki, na którego terenie znajduje się zabytkowy kościół. Park rozciąga się pomiędzy ulicami Kościuszki, Mikołowską i Górnośląską. Założony został w 1898 r., wcześniej stanowił podmiejski, 60-hektarowy lasek brzozowo-sosnowy; dziś zajmuje powierzchnię 72 ha.

Jego stylistyka nawiązuje zarówno do ogrodów - parków angielskich, które zainspirowały projektantów do stworzenia na jego obszarze zachwycających alei róż, jak również do ogrodów klasycznych, których porządek zrealizowany został w kompozycjach kwiatowych na klombach i pergolach. Rosną tu niezliczone drzewa i krzewy (ponad 90 gatunków), m.in.: rododendrony, azalie, jawor, czeremcha ptasia, kalina koralowa, pęcherznica, laurowiśnia, wiśnia piłkowana z Chin, tuja czy katalpa bigoniowata. Od 1925 r. park nosi imię Tadeusza Kościuszki. W latach 30. XX w., w ramach planu stworzenia w parku skansenu, w rejon Wzgórza Wandy sprowadzony został drewniany spichlerz z Gołkowic (1688) oraz drewniany kościołek pw. św. Michała Archanioła z Syrynii (1510). Kościółek św. Michała jest najstarszą budowlą sakralną w Katowicach. Kościół wraz z wolnostojącą dzwonnicą z XVII w. otoczony jest drewnianym ogrodzeniem z trzema bramami.

W Parku znajduje się także legendarna już

 wieża spadochronowa, zbudowana w okresie międzywojennym w celach szkoleniowych. Obecnie wieża ma wysokość 40 m. Została zniszczona w czasie II wojny światowej, a po jej zakończeniu zrekonstruowana. Jest symbolem bohaterskiej walki harcerzy, stanowiła bowiem punkt oporu w 1939 r., kiedy to 4 IX harcerze podjęli próbę obrony centrum miasta przed nacierającymi oddziałami 239. Dywizji Piechoty Wehrmachtu. Zafascynowanym legendą katowickich harcerzy polecamy lekturę książki Wilhelma Szewczyka pt. Ptaki ptakom oraz nakręcony w 1976 r. film fabularny (o takim samym jak powieść tytule) w reż. Pawła Komorowskiego. Pamięci poległym we wrześniu harcerzy poświęcony jest także  Pomnik Harcerzy Września, odsłonięty 4 IX 1983 r., autorstwa rzeźbiarza Zygmunta Brachmańskiego oraz architekta Michała Kuczmińskiego. Pomnik zlokalizowany jest w centrum miasta na placu Obrońców Katowic.

Na koniec warto odbyć spacer odnowioną

 ulicą Dworcową. Idąc nią, mijamy neoklasyczne, modernistyczne kamienice, salony sztuki, kluby oraz odrestaurowany hotel Monopol, w którym gościł niegdyś Karol Szymanowski. W 1936 r. w hotelowej restauracji Monopol odbyło się przyjęcie weselne Jana Kiepury i Marty Eggerth. Na uwagę zasługuje również stary
 dworzec kolejowy, jakże różny od utrzymanego w duchu socrealistycznym molocha, który wita nas zaraz po wyjściu z pociągu. Dworzec został zbudowany w stylu modernistycznym na początku XX w. i przez wiele lat cieszył się sławą jednego z najnowocześniejszych w środkowej Europie.

Z ulicy Dworcowej docieramy do ulicy Mariackiej - jednej ze starszych katowickich ulic, kiedyś tętniącej życiem zlokalizowanych tam restauracji i hoteli. Ulicę wieńczy „czarny kościół z tęczą", jak pisze o nim Jacek Durski, czyli

 kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP, zwany Mariackim. Proboszczem tego pierwszego w Katowicach kościoła murowanego był znany śląski działacz narodowy, ks. Emil Szramek.

Jeden z piękniejszych katowickich zabytków stanowi, należący niegdyś do braci Abrahama i Józefa,   Pałac Goldsteinów, zwany też Pałacem Przemysłowców albo Willą Goldsteinów. Ta neorenesansowa budowla znajduje się w śródmieściu, na rogu ulicy Matejki i Placu Wolności. Ma dwie kondygnacje, na każdej z nich znajdowało się osiem lub dziewięć pokoi, spiżarnia, kuchnia, a także łazienka oraz pomieszczenia dla służby. Pałac zwraca uwagę ciekawą elewacją zewnętrzną oraz bogatą dekoracją sztukatorską. Przedstawia ona trzy postaci kobiece pełniące pieczę nad przemysłem, naukami i sztukami pięknymi. Wnętrze pałacu zachwyca zdobioną klatką schodową, złoconymi, marmurowymi posadzkami oraz dekoracjami malarskimi, świadczącymi o bogactwie właścicieli. Pałac wielokrotnie zmieniał swoje funkcje - był siedzibą Izby Przemysłowo-Handlowej, po wojnie mieściło się tu kino, restauracja, a także teatr awangardowy „12a". Wkrótce będzie służył za lokal dla urzędu stanu cywilnego.

Powstanie

 Nikiszowca, zabytkowej dzielnicy robotniczej (od 1960 r. będącej częścią Katowic), ma ścisły związek z rozwojem przemysłu w 2. poł. XIX w. na terenie miasta. Stawiano wtedy, najczęściej tuż przy fabrykach i kopalniach, proste budynki dla robotników, zwane familokami. Nikiszowiec (dawny Janów) jest pierwszym na terenie dzisiejszych Katowic przykładem osiedla patronackiego. Osiedle górnicze powstało w pierwszym dziesięcioleciu XX w. wg projektu Georga i Emilla Zillmannów, w pobliżu szybu Nickich. Kompleks stanowi 9 ceglanych, połączonych ze sobą budynków oraz
 kościół pw. św. Anny. We wnętrzu kościoła znajdują się cenne dzieła sztuki, m.in. witraże Georga Schneidera z Ratyzbony i zabytkowe organy firmy Reger z Karniowa.

 

Nikiszowiec i Kazimierz Kutz
Jego 100-letnia historia obfituje w wiele znaczących wydarzeń, utrwalonych na kadrach filmów Kazimierza Kutza. O powstaniach śląskich i walkach o przyłączenie terenów Górnego Śląska do Polski (1919-21) opowiada Sól ziemi czarnej. Perła w koronie natomiast nawiązuje do wydarzeń z lat 30., kiedy to w Nikiszowcu miały miejsce strajki górnicze.

 

Od 1978 r. Nikiszowiec - uznany za obszar zabytkowy - pozostaje pod ochroną konserwatorską. W 2006 r. znalazł się on na Szlaku Zabytków Techniki, który prowadzi przez 29 miejsc związanych z historią przemysłu Śląska. Fasady domów tej dzielnicy wykonane są z czerwonej cegły, ze wszystkich stron otaczają je ulice. Sąsiadujące ze sobą kamienice połączone zostały „nadwieszkami" przypominającymi ozdobne bramy. Wewnętrzne dziedzińce w przeszłości pełniły funkcje gospodarcze - mieściły chlewiki, kurniki, jak również komórki przeznaczone dla mieszkańców. Na każdym z takich podwórek znajdowały się piece do wypieku chleba, tzw. „piekarnioki". 3-kondygnacyjne budynki tworzą zamknięty, niezwykle urokliwy wielobok.

 

 „Osiedle-ogród" Giszowiec
Niespotykane nigdzie indziej, niezwykłe osiedle zbudowane w latach 1907-14, oddalone jest o trzy kilometry na południe od Nikiszowca. Autorami projektu byli bracia Georg i Emil Zillmann, znakomici niemieccy urbaniści - architekci z Charlottenburga. Giszowiec jest realizacją idei tworzenia „osiedli-ogrodów" Ebenazera Howarda.


Po regionie oprowadza: Ewa Świąc

Obiekty dodane przez użytkowników:
Stara kopalnia KWK "Katowice"
Kopalnia Węgla Kamiennego "Katowice" - kopalnia znajdująca się w centrum Katowic w dzielnicy Bogucice, działająca w latach 1823-1999. Do 1936 roku nosiła nazwę "Ferdynand". Obecnie nieczynna. Na terenie byłej kopalni ma powstać nowa siedziba Muzeum Śląskiego projektowana.Więcej na stronie http://miasta.gazeta.pl/katowice/1,72935,3054321.html
dodał: kaskg1
Filharmonia Śląska
Instytucja posiadająca niezwykłą orkiestrę. Jej dyrektorem artystycznym jest dyrygent Mirosław Jacek Błaszczyk.
dodał: snow
Drapacz Chmur
Siedemnastokondygnacyjny wieżowiec, zbudowany w latach 1929-34. Jeden z pierwszych wieżowców w Polsce. Pierwszy, w którym zastosowano nowatorską stalową konstrukcję szkieletową.
dodał: velya
Kamienica secesyjna
Secesyjna kamienica z 1903 r. zdobiona stylizowanymi motywami roślinnymi (liście, korzenie i owoce dębu)
dodał: velya
Ulica Mariacka
Ulica Mariacka (dawniej Richard Holtzestraße) to jedna z ważniejszych ulic w katowickim Śródmieściu. Jej nazwa wywodzi się od Kościoła Mariackiego, do którego prowadzi. Przy niej znajduje się wiele zabytkowych kamienic z XIX i XX wieku. Na całej swej długości ul. Mariacka to deptak. Przy niej znajduje się galeria AMC SZTUKA, Sushi Bar Nigiri czy Hotel Śląski. Konkurs na przebudowę ulicy Mariackiej został ogłoszony w 2005 r. Remont przeprowadzono w 2008 roku. Kwartał ulic: św. Jana, Dworcowa, Mariacka, Mielęckiego, Stanisława i Starowiejska w zamyśle władz Katowic ma się stać tzw. "małym rynkiem". Znajdujące się na tej ulicy nowoczesne ławki i stół Elipse, projektu Macieja Rutkowskiego, zostały nagrodzone w konkursie Śląska Rzecz (2009).
dodał: Mario
Pomnik Józefa Piłsudskiego
Pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego został odsłonięty w 1993 roku na placu Bolesława Chrobrego, przed frontonem gmachu Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach. Autorem pomnika jest chorwacki rzeźbiarz Antun Augustinčić, który wyrzeźbił m.in. stojącą w ogrodach ONZ w Nowym Jorku Statuę Pokoju. Pomnik zamówiło społeczeństwo Górnego Śląska jeszcze przed II wojną światową. Posąg z brązu nie dotarł jednak do Polski w 1939 r. Przez wiele lat stał w muzeum rzeźbiarza, najpierw w Jugosławii, a następnie w Chorwacji. Monument trafił do Katowic dopiero w 1990 r. Poddano go pracom konserwatorskim. W 1998 r. postać Piłsudskiego na koniu ustawiono na 6-metrowym cokole. Pierwotnie cokół miał być otoczony grupą rzeźb przedstawiających powstańców śląskich oraz Ślązaczkę z martwym synem powstańcem. Rzeźba przedstawia marszałka siedzącego na koniu. W prawej dłoni trzyma szablę. Na cokole od strony ul. Jagiellońskiej widnieje napis: "Józef Piłsudski 1867–1935"; od strony ul. J. Lompy: "Konny posąg Józefa Piłsudskiego został sprowadzony z Chorwacji do Katowic w 1991 roku z inicjatywy Międzystowarzyszeniowej Komisji Związków Twórczych SH, SARP i TUI staraniem rządu, władz województwa i miasta, ustawiony tymczasowo w 1993 roku w miejscu pierwotnej lokalizacji, w 1998 roku wyniesiony na cokół". W roku 1994 szabla Piłsudskiego zniknęła. Podejrzewano kradzież. Odnalazły ją później bawiące się w pobliżu pomnika dzieci.
dodał: Mario
Pomnik Stanisława Moniuszki
Pomnik Stanisława Moniuszki na placu Miarki, odsłonięty 8 VI 1930 roku, projektowali Wincenty i Stefan Chorembalscy. Pomnik ufundowali członkowie śląskich kół śpiewaczych. W okresie okupacji monument został zniszczony przez hitlerowców. Zrekonstruowany pomnik ponownie odsłonięto 20 X 1959 roku.
dodał: Mario
Pomnik Ofiar Katynia
Pomnik znajduje się na południowo-wschodnim krańcu Placu Andrzeja, u zbiegu ulic Kopernika i Skłodowskiej-Curie. Został odsłonięty 24 maja 2001 roku. Powstał przy udziale Komitetu Budowy Pomnika "Ofiar Katynia" przy stowarzyszeniu Rodzina Katyńska z siedzibą w Katowicach wspólnie z katowickim oddziałem Stowarzyszenia Architektów Polskich. Projekt wykonali Stanisław Hochuł (rzeźba) oraz Marian Skałkowski (urbanistyczno-architektoniczna część projektu. Napis na pomniku głosi: "Katyń, Charków, Miednoje oraz inne miejsca zagłady na terenach byłego Z.S.R.R. 1940"
dodał: Mario
Dom Uchodźców Śląskich
Dla śląskich rodzin, które przyjeżdżały do Katowic z ziem, które po Plebiscycie zostały uznane za niemieckie - w latach 1921−1922 na ul. Poniatowskiego 16 wzniesiono Dom Uchodźców Śląskich (oddano go do użytku w 1925). Pomiędzy 1925−1959 mieszkał w nim Stanisław Mastalerz − powstaniec śląski. Informuje o tym, umieszczona na fasadzie budynku, tablica pamiątkowa. Na fasadzie istnieje także tablica, upamiętniająca księdza arcybiskupa Szczepana Wesołego − delegata Prymasa Polski ds. Duszpasterstwa Emigracji, który w budynku urodził się i mieszkał w latach 1926−1943.
dodał: Mario
Kamienica ul. Teatralna 6
Kamienica została zbudowana na początku XX wieku. Posiada bogatą w ornamentykę eklektyczną fasadę, z przewagą motywów gotyckich i romańskich. Posiada sześć osi i cztery kondygnacje. W boniowanym parterze znajdują się lokale usługowe, a w pierwszej osi wjazd do bramy. W 1 i 6 osi znajdują się różne w formie loggie. 3 i 4 oś zwieńczona jest trójkątną facjatą. Elewacja wykonana jest z białej cegły klinkierowej, a ornamentyka wykonana jest z tynku. W niektórych detalach jest też nutka secesji (stylizowane motywy roślinne, szczególnie liście kasztanowca; ul z pszczołami). Ciekawa jest też oficyna, dla odmiany o prostej ceglanej, lecz wdzięcznej architekturze.
dodał: Mario
poprzedni rozdział
Historia
następny rozdział
Informacje praktyczne
Ciekawe publikacje:
Ladowanie...
Regulamin i polityka prywatności | Kontakt | Dla prasy
Portal tworzony przez Was i Wydawnictwo Bezdroża

Created by Amistad Group