bezdroza_logo
152764
obiektów,
zdjęć, relacji
i tras
Wyszukiwanie zaawansowane
dodaj obiekt dodaj zdjecie dodaj relacje
Kazimierz Dolny
Galeria Na komórkę Na GPS Dodaj komentarz
Rozdział nadrzędny: Nałęczów

Historia

Nałęczów oficjalnie zaistniał na mapie Polski dopiero w połowie XVIII w.; dokładnie w 1751 r. kiedy te okolice zostały zakupione przez Stanisława Małachowskiego herbu Nałęcz. Właśnie od rodowego herbu wzięła się nazwa folwarku oraz godło późniejszego miasta. Kiedy Małachowski poszukiwał miejsca na budowę pałacu, spodobał mu się niezwykły lokalny krajobraz, tworzony przez sieć lessowych wąwozów, porośniętych gęstymi lasami. Jego wybór padł na miejsce położone u zbiegu dwóch rzek: Bystrej i Bochotniczanki. Około 1770 r. Małachowski rozpoczął budowę pałacu, którą zlecił Ferdynandowi Naxowi. Niestety po śmierci ukochanej żony, Małachowski stracił sens życia, i szukając ukojenia swej rozpaczy w alkoholu, zabawach i kartach, szybko roztrwonił majątek. Z długów wyciągnął go daleki krewny, Antoni Małachowski, który odkupił od Stanisława dobra nałęczowskie. Antoni skorzystał na transakcji bardziej, niżby początkowo przypuszczał. Wszedł bowiem w posiadanie nie tylko wspaniałego pałacu, ale przede wszystkim terenów o leczniczych właściwościach. Ten cierpiący na podagrę mężczyzna szybko odkrył zbawienną moc żelazistej nałęczowskiej wody. Pod koniec XVIII stulecia powstały pierwsze „łazienki", w których rodzina Małachowskich oraz zaproszeni goście korzystali z dobrodziejstw źródeł mineralnych. W późniejszych czasach różne komplikacje gospodarczo-polityczne pozbawiły Małachowskich majątku, a w 2. poł. XIX w. dobra nałęczowskie uległy uwłaszczeniu. Wtedy rozpoczął się też drugi etap rozwoju miasta. W XIX w. obowiązkiem towarzyskim „wielkich tego świata" stały się wyjazdy „do wód". Można śmiało powiedzieć, że Nałęczów „wypłynął" właśnie na fali tej mody.

 

Balneologia i turystyka

Nie wszyscy wiedzą, że to właśnie XIX-wieczna balneologia leży u podstaw dzisiejszej turystyki masowej. Balneoterapię znano i korzystano z jej dobrodziejstw już w starożytności. Jest to ni mniej ni więcej tylko lecznicze picie wód ze źródeł mineralnych, a także zażywanie w nich kąpieli. Choć geneza wodnych kuracji wynikała z wierzeń religijnych, a nie wiedzy naukowej, to jednak ich popularność, a co najważniejsze - skuteczność, do dziś zdumiewa historyków. Kąpiele i picie wód zalecano na najróżniejsze dolegliwości, ale dopiero rozwój nauki w XIX w. wykazał rzeczywistą medyczną przydatność takiej terapii. Dlatego też w tym czasie zaczęły powstawać na szeroką skalę kurorty z „łazienkami" i pijalniami. Początkowo były one zarezerwowane dla wąskiej grupy utracjuszy, ale z czasem stały się dostępne także dla przeciętnych obywateli. Jak pisał Prus: „Dziś nawet wiejskie baby wybierają się do wód zagranicznych". W XX w. zaczęto nawet organizować specjalne wycieczki robotników do kurortów nadmorskich i górskich. W ten sposób balneoterapia stała się jednym z głównych stymulatorów rozwoju turystyki światowej.

 

W latach 70. XIX w. trzech lekarzy-sybiraków: Konrad Chmielewski, Wacław Lasocki i Fortunat Nowicki, wydzierżawiło dobra nałęczowskie i założyło pierwszy zakład leczniczy, który zaczął działać już w 1880 r. Od tego czasu do Nałęczowa zjeżdżali przedstawiciele szlachty, arystokracji i przede wszystkim inteligencji Królestwa Polskiego, by zażywać kąpieli, spotykać się na wystawnych kolacjach i spacerować po pięknym parku, popijając wodę mineralną (a czasem i coś mocniejszego). Moda na Nałęczów trwała do wybuchu I wojny światowej, ale nawet kilkuletnia przerwa w działalności i nieuchronne w takich okolicznościach zniszczenia nie zaprzepaściły osiągnięć założycieli. Nałęczów zyskał status uzdrowiska w 1928 r. W tym czasie miejscowość rocznie odwiedzało ok. 2,5 tys. kuracjuszy. Po II wojnie światowej Nałęczów kontynuował swoje tradycje uzdrowiskowe, a w 1963 r. otrzymał w końcu prawa miejskie. W latach 90. XX w. Zakład Leczniczy „Uzdrowisko Nałęczów" sprywatyzowano, a dzięki świadomej i odpowiedzialnej polityce lokalnych władz, miasto znów rozkwita.


Po regionie oprowadza: Magdalena Bażela
poprzedni rozdział
Nałęczów
następny rozdział
Warto zobaczyć
Ciekawe publikacje:
Ladowanie...
Regulamin i polityka prywatności | Kontakt | Dla prasy
Portal tworzony przez Was i Wydawnictwo Bezdroża

Created by Amistad Group