bezdroza_logo
152762
obiektów,
zdjęć, relacji
i tras
Wyszukiwanie zaawansowane
dodaj obiekt dodaj zdjecie dodaj relacje
Jura południowa
Galeria Na komórkę Na GPS Dodaj komentarz
Rozdział nadrzędny: Jura południowa

Pieskowa SkałaPieskowa Skała leży w północnej części Ojcowskiego Parku Narodowego. W XIV w. Kazimierz Wielki wybudował tu

 zamek. W 1377 r. Ludwik Węgierski przekazał Pieskową Skałę Piotrowi Szafrańcowi jako odszkodowanie za rany doznane podczas bójki z pewnym Węgrem. Potomkowie tego ostatniego, wykorzystując znakomite położenie warowni, napadali na kupców przejeżdżających doliną. Za ten czyn w 1484 r. Krzysztof Szafraniec został ścięty na Wawelu.

Szafrańcowie poddali zamek gruntownej przebudowie. W latach 1542–80 nadano mu charakter renesansowej rezydencji. W XVII w. powstały fortyfikacje bastionowe i kaplica św. Michała. Zamek uległ jednak naporowi Szwedów i został zniszczony. Odbudowany w 1768 r., odzyskał dawną świetność. Wówczas był już siedzibą rodu Wielopolskich. W czasie powstania styczniowego artyleria rosyjska uszkodziła i podpaliła warownię. W XIX w. zamek zaczął popadać w ruinę. W 1903 r. został kupiony przez Towarzystwo Akcyjne Pieskowa Skała, utworzone przez Adolfa Dygasińskiego, i przekształcony w luksusowy pensjonat. Po wojnie rozpoczęto prace konserwatorskie, które trwały do 1970 r. Obecnie w zamku mieści się muzeum – Oddział Państwowych Zbiorów Sztuki na Wawelu – oraz przechowywane są zbiory biblioteki Sapiehów, na które składa się 28 tys. tomów. Można także usiąść w Kawiarni Zamkowej w północnym bastionie. Na zamku nakręcono wiele scen seriali Janosik oraz Stawka większa niż życie (tel.: +48 12 3896057, http://www.pieskowaskala.eu; wt.–czw. 9.00–15.00, pt. 9.00–12.00, sb. i nd. 10.00–17.00, pn. zamkn.; dziedziniec zewnętrzny można zwiedzać 8.00–20.00; wejście na punkt widokowy na bastionie w godzinach otwarcia restauracji 9.00–18.00 - wejście przez restaurację; wstęp do muzeum płatny, udostępnione są dwa piętra zamku, bilet normalny 10 zł, ulgowy 7 zł, rodzinny 32 zł, pt. wstęp wolny).

 

Legenda o wielkiej maczudze

Żył razu pewnego król Krak, zwany także Krakusem. Podobno właśnie od jego imienia Kraków nazwano. Zdarzyło się kiedyś, że w grodzie krakowskim smok się zagnieździł. Jako kryjówkę obrał sobie jaskinię w pobliżu zamku. Straszne rzeczy potwór wyczyniał: porywał i zjadał bydlęta, a i ludźmi od czasu do czasu nie gardził. Najbardziej rozsmakował się w młodych dziewicach. Król Krak stracił wreszcie cierpliwość i sam postanowił rozprawić się ze smokiem. Osobiście udał się pod jaskinię potwora z ogromną maczugą, którą pokonał intruza. Maczugę zaś rzucił za siebie, gdyż nie był mu już potrzebna. Upadła w Dolinie Prądnika tak dziwnie, że wbiła się cieńszym końcem w ziemię. Odtąd już zawsze będzie przypominała o zwycięstwie króla Kraka nad smokiem.



Po regionie oprowadza: Monika i Artur Kowalczyk

Obiekty dodane przez użytkowników:
Zamek w Pieskowej Skale
Zamek ten, podobnie jak Kazimierzowski w Ojcowie, był ważnym ogniwem w łańcuchu fortyfikacyjnym broniącym drogi handlowej z Krakowa na Śląsk. Dziś należy do czołówki nielicznej grupy zabytków polskiego Odrodzenia i jest dużą atrakcją turystyczną na Szlaku Orlich Gniazd. Najstarsza historia zamku tkwi w pomroce dziejowej. Tradycja mówi, że w okresie wczesnego średniowiecza istniał tu lub na przeciwnej górze Bukowiec drewniany ogród. Są to tylko przypuszczenia, bowiem jego śladów nie stwierdzono. Natomiast pierwsza wzmianka o zamku w Pieskowej Skale pochodzi dopiero z 1315 r., kiedy to Władysław Łokietek zezwala niejakiemu Mikołajowi lokować wieś między Kosmolowem, Sułoszową a zamkiem w Pieskowej Skale. Niewykluczone również, że założenie grodu przez Henryka Brodatego w 1228 r. wiązane przez niektórych historyków z Grodziskiem dotyczy właśnie Pieskowej Skały (zob. s. ). Wg Długosza powstanie zamku wiąże się z okresem panowania Kazimierza Wielkiego i jego ożywioną działalnością budowlaną. Przypuszcza się jednak, że relacja ta dotyczy przebudowy istniejącego tu założenia obronnego. Długosz podaje, że w 1377 r. Ludwik Węgierski nadał zamek Piotrowi Szafrańcowi z Łuczyc dla złagodzenia sporu powstałego między węgierskimi dworzanami króla a Piotrem Szafrańcem, który w konsekwencji bójki miał zostać ranny i stracić ucho. Pełne prawo własności zamku uzyskali Szafrańcowie dopiero w 1422 r. od Władysława Jagiełły, który za wierną służbę i udział w bitwie pod Grunwaldem nadał zamek Piotrowi Szafrańcowi, podkomorzemu krakowskiemu (od tego bowiem czasu zamek w Pieskowej Skale stanowił własność Korony). Jak podaje Długosz Piotr Szafraniec dowodził pod Grunwaldem wystawioną przez siebie chorągwią. W dokumencie Jagiełły spisanym na Świętym Krzyżu w 1422 r. czytamy: My Władysław, z Bożej łaski król polski (...) rozważywszy wierne posłuszeństwo, niezmordowaną pracę, szlachetne pochodzenie męża Piotra Szafrańca podkomorzego krakowskiego naszego rycerza wiernego i ulubionego zważywszy, że w różnych wojnach, zjazdach, konfliktach, obronie granic i jakichkolwiek opresjach, które na nas i nasze królestwo spadały od czasu kiedy włożyliśmy koronę królewską, w pilnym niepokoju, wiernej odwadze, cichym, pożytecznym i zdatnym zawsze się okazywał (...) pragnąc tego Piotra Szafrańca obdarzyć naszą łaską specjalną i oddać do nowych usług (...) jako przykładowi wielu cnót i jego dzieciom i prawowitym następcom zamek nasz Pieskową Skałę wraz z wsiami Sułoszową, Wielmożą, Milonki i Wola i młynami na rzece Prądniku w ziemi krakowskiej położonych z dawna należących do tego zamku (...) nie rezerwując sobie niczego z własności i panowania jak tylko 2 grosze podatku od ziemi, z łaskawości nam przyrodzonej (...) to wszystko dajemy na własność i użytek z prawem sprzedaży, zamiany, nadania i wiecznego posiadania, jak się wyda lepszym i pożyteczniejszym Piotrowi Szafrańcowi i jego następcom. Warto przypomnieć, że wieś Wielmoża należała do klasztoru Klarysek z nadania księcia Bolesława Wstydliwego; zajęli ją jednak Szafrańcowie i fakt ten potwierdził Jagiełło w cytowanym wyżej dokumencie. Zamek Pieskowa Skała wraz z wymienionymi dobrami spoczął w rękach rodziny Szafrańców aż do 1609 r. (...) Ostatnim właścicielem zamku z rodziny Szafrańców był Jędrzej, syn Stanisława. Po jego bezpotomnej śmierci w 1608 r. zamek ciągle zmieniał właścicieli. Początkowo był w posiadaniu Macieja Łubnickiego, a później Zebrzydowskich (jeden z nich - Mikołaj był inicjatorem i przywódcą rokoszu przeciwko Zygmuntowi III Wazie). W 1640 r. zamek przeszedł w ręce Michała Zebrzydowskiego (syna Jana), starosty lanckorońskiego, który przede wszystkim wzmocnił system fortyfikacyjny i w pewnym stopniu zmienił sylwetkę budowli. Od strony wsch., z której zamek był ciągle narażony na ataki nieprzyjaciela, M. Zebrzydowski zbudował dwa potężne bastiony połączone kurtyną z bramą wjazdową pośrodku. Zamek uzyskał w ten sposób drugi dziedziniec, tzw. zewnętrzny. System obronny wprowadzony przez Zebrzydowskiego, wzmocniony ponadto drugą fosą przed elewacją kurtyny, reprezentował nowowłoski typ fortyfikacji, wykształcony we Włoszech w poł. XVI w. Był on wówczas nowoczesnym założeniem budzącym szeroki podziw.(...)
poprzedni rozdział
Paczółtowice
następny rozdział
Informacje praktyczne
Ciekawe publikacje:
Ladowanie...
Regulamin i polityka prywatności | Kontakt | Dla prasy
Portal tworzony przez Was i Wydawnictwo Bezdroża

Created by Amistad Group