bezdroza_logo
152762
obiektów,
zdjęć, relacji
i tras
Wyszukiwanie zaawansowane
dodaj obiekt dodaj zdjecie dodaj relacje
Tatry
Galeria Na komórkę Na GPS Dodaj komentarz
Rozdział nadrzędny: Zakopane

Historia Kotlina, w której obecnie leży Zakopane, była pierwotnie porośnięta lasami. Jako pierwsze pojawiły się tu sezonowe osady pasterskie. Stała osada powstała prawdopodobnie w połowie XIV w. Do czasów zaboru austriackiego była to królewszczyzna, która po pierwszym rozbiorze Polski weszła w skład cesarsko-królewskiego skarbu austriackiego, a w 1824 r. została sprzedana rodzinie Homolacsów wraz ze sporą częścią Tatr. W czasach kiedy wieś była ich własnością, w Tatrach rozwinęło się hutnictwo rud żelaza, a w Kuźnicach oraz w Dolinie Kościeliskiej (polana Stare Kościeliska) powstały żelazne hamry, czyli piece hutnicze.
Kariera Zakopanego jako miejscowości uzdrowiskowej i wypoczynkowej rozpoczęła się w latach 60. XIX w., kiedy „odkrył" je warszawski lekarz Tytus Chałubiński. Według niepotwierdzonych przekazów miał on pierwszy raz zobaczyć Tatry, kiedy przekraczał te góry, uciekając z Węgier, po stłumieniu powstania węgierskiego w 1848 r.
Chałubiński (1820-89) przybył po raz pierwszy do Zakopanego w latach 50. XIX w., potem bywał tu coraz częściej. W 1873 r., kiedy w Zakopanem wybuchła epidemia cholery, Chałubiński pozostał tu na dłużej, ratując chorych, a także ucząc ich podstawowych zasad higieny. Od tego roku zamieszkał w Zakopanem na stałe. Wśród warszawskiej inteligencji propagował małą podtatrzańską wioskę, lansując pogląd o zbawiennym wpływie zakopiańskiego klimatu na chorych leczonych z gruźlicy. Chałubiński był bardzo popularny wśród miejscowych górali, których zazwyczaj leczył nieodpłatnie. Do legendy przeszły jego tatrzańskie wyprawy odbywające się w gronie co najmniej kilkunastu osób, z wieloma przewodnikami, góralską muzyką i zabawą przy ogniskach na tatrzańskich halach.
W 1873 r. w Zakopanem zawiązane zostało Towarzystwo Tatrzańskie - pierwsza ogólnopolska organizacja turystyczna.
Tymczasem dobra zakopiańskie, po kilkukrotnym przechodzeniu z rąk do rąk, w 1889 r. nabył hrabia Władysław Zamoyski. Wioska liczyła wtedy około 3 tys. mieszkańców. Dalszy rozwój Zakopanego przyśpieszyło doprowadzenie tu gościńca z Nowego Targu, a także budowa w 1884 r. linii kolejowej przez Chabówkę, skąd do Zakopanego dowoziły letników góralskie furki. Do samego miasta kolej doprowadzono dopiero w 1899 r.
Na początku XX w. w Zakopanem powstało wiele sanatoriów i pensjonatów. Przybywali tu na kurację artyści i inteligencja z całej Polski znajdującej się wówczas pod zaborami. Zakopane stało się modne, będąc jednocześnie dla Polaków enklawą wolności. Również po odzyskaniu niepodległości po I wojnie światowej, trwał dynamiczny rozwój miasta. Zbudowano wówczas skocznię pod Krokwią i dwukrotnie, w latach 1929 i 1939, odbyły się tu Narciarskie Mistrzostwa Świata FIS. W 1933 r. Zakopane otrzymało prawa miejskie.
W czasie okupacji Zakopane, podobnie jak cała reszta kraju, przeżywało ciężkie chwile. W hotelu Palace mieściła się placówka gestapo, skąd kierowano kolaboracyjną akcją „Goralenvolk", mającej na celu pozyskanie górali, którzy wg hitlerowskich ideologów stanowili rzekomo odrębną aryjską rasę. Na szczęście niewielu z nich dało się omamić tą ideą.
Zakopane zapisało za to piękną kartę w podziemnej akcji kurierskiej - „przerzucaniu" przez Tatry zarówno ludzi, jak i materiałów niezbędnych do funkcjonowania państwa podziemnego.


Po regionie oprowadza: Barbara Zygmańska
poprzedni rozdział
Zakopane
następny rozdział
Warto zobaczyć
Ciekawe publikacje:
Ladowanie...
Regulamin i polityka prywatności | Kontakt | Dla prasy
Portal tworzony przez Was i Wydawnictwo Bezdroża

Created by Amistad Group