Jaśliska

Maleńkie i senne miasteczko o przebogatej historii jest wymarzonym miejscem dla osób spragnionych spokoju i kontaktu z naturą. Otoczone przez niewysokie wzgórza Beskidu Niskiego, położone dosłownie na krańcu cywilizowanego świata żyje swoim spokojnym, niespiesznym rytmem.

Historia

Jaśliska zostały lokowane przez Kazimierza Wielkiego na prawie magdeburskim w 1366 r. Władysław Jagiełło, 70 lat później, darował je rzymskokatolickim biskupom przemyskim, w których rękach miasto pozostało aż do 1945 r.

Miasteczko, położone przy jednym z głównych traktów handlowych, bogaciło się na handlu węgierskim winem. W XVI w. była tu komora celna, odbywały się dwa doroczne jarmarki i cotygodniowe targi, działały liczne cechy rzemieślnicze. W połowie XVI w. miasto otrzymało bardzo cenne prawo składu wina, zmuszające kupców z Węgier do wystawienia towaru na sprzedaż w Jaśliskach. Ten przymus powodował jednak, że kupcy starali się omijać miasteczko.

Jaśliska były w tym okresie ośrodkiem administracyjnym dóbr biskupich, obejmujących kilkanaście położonych w okolicy wsi. Klucz jaśliski przetrwał aż do XIX w., do zniesienia pańszczyzny. Biskupi dbali o zachowanie rzymskokatolickiej wiary mieszkańców miasteczka, aż do XIX w. nie pozwalano osiedlać się w nim Żydom, grekokatolikom, prawosławnym i luteranom. Ponieważ wiara katolicka była związana z narodowością polską, Jaśliska stały się polską wyspą osadniczą w otaczającym je morzu łemkowskich wiosek.

W XIX w. Jaśliska były znanym ośrodkiem kamieniarstwa. Piaskowiec wydobywano w kamieniołomach na pobliskiej górze Kamień (ich ślady zachowały się do dziś).

Utrata znaczenia miasta związana była ze zmianą przebiegu traktów handlowych. Po tym, jak główny trakt przez Karpaty przesunął się z przełęczy Beskid na Przełęcz Dukielską, Jaśliska znalazły się na uboczu i tak pozostały aż do dziś. W 1934 r. miejscowość utraciła prawa miejskie. Obecnie liczy ok. 500 mieszkańców, na miejscu nie ma żadnych zakładów pracy, młodzież wyjeżdża za granicę lub do większych miast.

W 2005 r. w Jaśliskach kręcono film Wino truskawkowe na podstawie Opowieści galicyjskich Andrzeja Stasiuka. Samo miasteczko jest jednym z głównych bohaterów filmu.