bezdroza_logo
152762
obiektów,
zdjęć, relacji
i tras
Wyszukiwanie zaawansowane
dodaj obiekt dodaj zdjecie dodaj relacje
Beskid Niski
Galeria Na komórkę Na GPS Dodaj komentarz
Rozdział nadrzędny: Wysowa

Okolice

Kilkanaście kilometrów od Wysowej, w dolinie wpadającego do Ropy potoku Zdynianka, położone są dwie wyjątkowo piękne drewniane cerkwie łemkowskie. Aby do nich dojechać trzeba wrócić aż do Uścia Gorlickiego i tam skręcić w lokalną drogę do Regietowa (gdzie działa duża stadnina koni huculskich).

 Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu, obecnie filialny kościół katolicki, pochodzi z 2. poł. XVII w. i zachwyca wyjątkowymi proporcjami stromych, wielokrotnie łamanych dachów zwieńczonych makowicami. Cerkiew jest w całości kryta gontem. Wewnątrz znajdują się cenne polichromie z początku XIX w. i ciekawy chór muzyczny z rzeźbioną balustradą. Ikonostas pochodzi z przełomu XIX i XX w.

 Cerkiew św.św. Kosmy i Damiana w Skwirtnem, która stoi przy tej samej drodze, 1,5 km bliżej Regietowa, o ok. półtora wieku młodsza, gdyż pochodzi z połowy XIX w., jest również piękna i - podobnie jak cerkiew w Kwiatoniu - wyjątkowo ładnie wkomponowana w krajobraz. Wewnętrzne ściany są pokryte polichromią z początku XX w., zaś ikonostas - stosunkowo nowy i niezbyt ciekawy.

 

Beskidzkie cerkwie

Budynek cerkwi sam w sobie jest symbolem. Składa się z trzech części. Pomieszczenie najbliższe wejścia to tzw. babiniec, przeznaczony - jak wskazuje nazwa - dla kobiet. W czasie nabożeństwa musieli tam też pozostawać ludzie nieochrzczeni, symbolizuje więc tę część ludzkości, która pozostaje poza Kościołem. Nawa, czyli główne pomieszczenie dla wiernych, przykryte zazwyczaj kopułą, symbolizuje ziemię pod sklepieniem niebieskim. Kopuła cerkwi bywa od wewnątrz bogato polichromowana, a tematem malowideł są zazwyczaj przedstawienia świętych i aniołów. Najświętsze pomieszczenie cerkwi czyli prezbiterium, w którym odbywa się Ofiara i do którego w czasie nabożeństwa ma wstęp tylko kapłan, jest symbolem świata nadprzyrodzonego. Prezbiterium jest zazwyczaj orientowane, tzn. skierowane na wschód, czyli w stronę, z której wg chrześcijańskiej tradycji ma powtórnie przybyć Zbawiciel.

Przegroda pomiędzy nawą a prezbiterium to ikonostas. Jego pierwowzorem jest zwykła niska barierka (taka jak w kościołach rzymskokatolickich), która jednak z czasem zmieniła się w bogato zdobioną ścianę, pokrytą ikonami rozmieszczonymi w ściśle określonym porządku.

W ikonostasie znajduje się zazwyczaj troje (wyjątkowo tylko dwoje) drzwi. Środkowe to tzw. carskie wrota, przez które miał prawo przechodzić tylko pełniący posługę kapłan lub koronowany władca (stąd ich nazwa). Na carskich wrotach znajdują się niewielkie ikony przedstawiające czterech ewangelistów oraz dwie ikony przedstawiające Zwiastowanie. Boczne wejścia to tzw. wrota diakońskie.

Po lewej i prawej stronie carskich wrót znajdują się najważniejsze ikony cerkwi - ikony namiestne. Od lewej ku prawej są to kolejno - ikona świętego szczególnie czczonego w danej okolicy (w Polsce jest to zazwyczaj św. Mikołaj), następnie ikona Matki Bożej, po prawej od carskich wrót ikona Chrystusa Pantokratora (Wszechwładcy). Ostatnia w tym rzędzie jest ikona chramowa, przedstawiająca patrona danej cerkwi.

Rząd wyżej znajdują się małe ikony zwane prazdnikami, przedstawiające kolejno ważniejsze wydarzenia biblijne, a jednocześnie święta roku kościelnego. W oktawie danego święta zwykle wyjmowano ikonę z ikonostasu i układano ją przed nim na specjalnym stoliczku. Nad carskimi wrotami pośrodku rzędu prazdników znajduje się zazwyczaj przedstawienie Ostatniej Wieczerzy, czasem poniżej lub zamiast niego tzw. mandylion, czyli przedstawienie twarzy Chrystusa „nie ludzką ręką uczynione", na białej chuście i z nimbem. Ponad prazdnikami znajduje się grupa Deesis, czyli rząd apostołów (ewentualnie z innymi świętymi), wznoszących modlitwę błagalną do Chrystusa, którego wizerunek umieszczony jest w centrum.

Najwyższy rząd, często w formie wieńczących ikonostas medalionów, przedstawia starotestamentowych proroków i patriarchów, u samej góry zaś znajduje się scena Ukrzyżowania.


Po regionie oprowadza: Barbara Zygmańska

Obiekty dodane przez użytkowników:
Lackowa
Lackowa jest najwyższym szczytem polskiej części Beskidu Niskiego. Ma 997 m npm i zaliczana jest do korony gór Polski. Jej nazwa pochodzi od imienia Łacko. W języku potocznym funkcjonuje także nazwa Chorągiewka Pułaskiego. Wiąże się ona z faktem istnienia na jej stokach i najbliższej okolicy obozów konfederatów barskich. Mieli się oni ze sobą porozumiewać za pomocą różnokolorowych chorągiewek wywieszanych na szczycie Lackowej. Lackowa nie oferuje dalekich widoków, jest w całości zalesiona. Przez jej szczyt przechodzą 2 znakowane szlaki turystyczne - polski szlak zielony oraz słowacki szlak czerwony. Najtrudniej podchodzić na Lackową od przełęczy Beskid nad Izbami. Podejście to jest uważane za jedno z najbardziej stromych w polskich Beskidach.
dodał: anulka
Kaplica pod Górą Jawor
W odległości 50 minut marszu od Wysowej, na stoku Góry Jawor znajduje się najbardziej znane łemkowskie miejsce odpustowe. Jego historia sięga dwudziestolecia międzywojennego, a o początkach kultu Matki Boskiej w tym miejscu krążą dwie opowieści. Jedna mówi o trzech Łemkiniach, które przekradały się przez granicę państwową wracając z odpustu w Gaboltowie i doznały objawienia Matki Boskiej w krzaku jałowca. Początkowo sceptyczne władze kościelne uznały objawienia kiedy podobne widzenie miał 4 letni chłopiec. Inna wersja mówi o widzeniu jakie miała uboga mieszkanka jednej z pobliskich miejscowości, która na słowacką stronę przekradał się po jedzenie dla swoich dzieci. Matka Boska miała nakazać jej powrót do domu, gdzie znajdzie jedzenie dla rodziny. Obietnica spełniła się wraz z przyjazdem bogatego krewnego. W 1931 r. na Górze Jawor biskup przemyski Josafat Kocyłowski dokonał konsekracji grekokatolickiej kaplicy. Po II wojnie światowej została ona zdewastowana przez stacjonujące tu Wojska Ochrony Pogranicza. Używali oni wyposażenia świątyni jako podpałki do ogniska. Z ikonostasu ocalała jedynie czczona ikona Matki Boskiej, która miała się nie palić. Ukryła ją następnie mieszkanka Wysowej Anna Okramowa. W 1956 r. kaplica została przejęta przez kościół prawosławny i w jego gestii pozostaje do dziś. Odremontowana kaplica i znajdujące się przy niej cudowne źródełko są celem pielgrzymek. Największe uroczystości odbywają się w prawosławne święto śś. Piotra i Pawła na początku lipca. Przybywają na nie wierni z całej Łemkowszczyzny polskiej i słowackiej. Do kaplicy można dojść z Wysowej znakowaną na czerwono ścieżką spacerową. Powyżej kaplicy, na granicy państwa znajduje się punkt widokowy na Busov - najwyższy szczyt Beskidu Niskiego.
dodał: anulka
poprzedni rozdział
Informacje praktyczne
następny rozdział
Biecz
Ciekawe publikacje:
Ladowanie...
Regulamin i polityka prywatności | Kontakt | Dla prasy
Portal tworzony przez Was i Wydawnictwo Bezdroża

Created by Amistad Group