Puszcza Augustowska

Krajobraz Puszczy Augustowskiej ukształtowało ostatnie zlodowacenie, które utworzyło na tym obszarze ogromne równiny. Urozmaiceniem takiej rzeźby są wydmy i liczne jeziora polodowcowe. Jest to jedno z największych skupisk leśnych w Polsce. Puszcza Augustowska zajmuje teren ponad 1140 km² (z czego 60 km² leży na obszarze Litwy). Dominującą szatę roślinną Puszczy stanowią lasy sosnowo-świerkowe oraz torfowiska. Na obszarze tego kompleksu leśnego znajduje się ok. 1000 gatunków roślin oraz 2000 gatunków zwierząt. Liczną grupą są również ptaki - to dlatego Puszcza Augustowska znajduje się na liście obszarów specjalnej ochrony ptaków „Natura 2000". Można tu spotkać bociany czarne, trzmielojady, orliki krzykliwe, gadożery, kanie, cietrzewie, głuszce oraz kilka gatunków dzięciołów. Na tym terenie żyją niemal wszystkie gatunki krajowych płazów i gadów, a w jeziorach puszczańskich bytuje ok. 30 gatunków ryb. Aby otoczyć jeszcze większą opieką najcenniejsze tereny Puszczy, tworzone są tutaj rezerwaty, np. „Kuriańskie Bagno", „Kukle", „Kozi Rynek" czy „Glinki". W większości są to rezerwaty florystyczne lub wodno-florystyczne. Puszcza Augustowska stanowi niebywałą atrakcję krajobrazową, turystyczną oraz łowiecką. Przez jej obszar wiodą niemal wszystkie szlaki kajakowe Suwalszczyzny.

Niegdyś Puszcza Augustowska rozciągała się gęsto pomiędzy terenami Litwy, Mazowsza oraz Rusi. W XIII w. pojawili się pierwsi osadnicy - Jaćwingowie, którzy zaczęli zasiedlać te tereny, karczując lasy pod uprawy rolne. W XV w. obszar ten został podzielony na mniejsze jednostki: głównie Puszczę Perstuńską, Przełomską oraz Bierżnicką. W XVI w. tereny te weszły w skład dóbr królewskich i rozpoczęła się ich intensywna eksploatacja. Wycinano drzewa, które następnie spławiano rzekami do portów bałtyckich. Nazwa Puszcza Augustowska została nadana dopiero w XIX w. pozostałościom Puszczy Przełomskiej i Perstuńskiej, które należały do dawnych kompleksów leśnych Litwy. W okresie powstań i wojen augustowskie obszary leśne były miejscem wielu starć zbrojnych, o czym świadczą liczne mogiły powstańców, rozsiane po tym terenie. Największy wyrąb drzew miał miejsce podczas I wojny światowej, kiedy te ziemie opanowali Niemcy. Wycięli oni wtedy ok. 15% drzewostanu Puszczy.